اثر تنش سرما بر محتواي كلروفيل، فلورسانس كلروفيل و فعاليت آنزيم‌هاي اكسيداتيو سه رقم جو (Hordeum vulgare L.)

سرما يكي از مهم‌ترين تنش‌هاي غيرزيستي است كه رشد و عملكرد محصول را در سراسر جهان محدود مي‌كند. به منظور بررسي چگونگي سازگاري گياهچه‌هاي 20 روزه جو با تنش سرماي كوتاه مدت، مطالعه حاضر به‌صورت فاكتوريل با چهار تكرار در آزمايشگاه بذر مؤسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر كرج، انجام شد. فاكتورهاي آزمايش شامل ارقام جو (رقم كارون حساس به سرما، فصيح نيمه متحمل به سرما و ماكويي متحمل به سرما) و سه سطح تنش سرما شامل 4، 8 و 22 (شاهد) سلسيوس، بود كه تيمارهاي دمايي به‌مدت 48 ساعت بر گياهچه‌هاي جو اعمال شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه برهمكنش سرما و رقم بر روي اغلب صفات اندازه‌گيري شده در اين مطالعه معني‌دار بود. مقايسه ميانگين نيز نشان داد بيشترين مقدار F0 در رقم كارون و فصيح در 8 درجه و در رقم ماكويي در 4 درجه مشاهده شد در حالي‌كه در هر سه رقم با كاهش دما مقدار Fv و محتواي كلروفيل a كاهش يافت. نسبت Fm/Fv در رقم ماكويي و فصيح با كاهش دما كاهش يافت اما در رقم كارون تغيير معني‌داري در اين نسبت مشاهده نشد. علاوه بر اين با كاهش دما ميزان مالون‌دي‌آلدهيد و پراكسيد هيدروژن و نيز فعاليت آنزيم پراكسيداز در هر سه رقم به‌ويژه رقم كارون افزايش يافت اما فعاليت آنزيم كاتالاز و سوپراكسيد ديسموتاز تحت تاثير رقم قرار نگرفت و بيشترين فعاليت كاتالاز و پراكسيداز به ترتيب در دماي 8 و 4 درجه به‌دست آمد. نتايج به‌دست آمده نشان داد ارقام متحمل‌تر نسبت به رقم حساس (كارون) در دماهاي پايين با محدود كردن توليد تركيباتي مانند H2O2 و مالون‌دي‌آلدهيد ، محتواي كلروفيل و كارايي فتوسنتزي بالاتري داشته كه احتمالاً منعكس كننده سازگاري بيشتر به سرما است.