طراحي مدل ارزيابي بلوغ نظام مديريت بهره‎‍وري در سازمان‎‍هاي ايراني

نظام مديريت بهره‎‍وري، به‌عنوان يكي از كليدي‎‍ترين خرده‎‍نظام‎‍هاي سازماني و مديريتي، از تأثير حياتي در حركت پايدار مجموعۀ سازمان به‌سمت اهداف ارتقاي بهره‎‍وري برخوردار است. با وجود اهميت كم‎‍نظيري كه براي مفهوم بهره‎‍وري، در مباني نظري و محافل عملي مديريت و اقتصاد قائل شده‎‍اند، تاكنون مدلي جامع براي راهنمايي بنگاه‎‍ها در زمينۀ استقرار نظام مديريت بهره‎‍وري با تمام عناصر و ارتباطات ضروري‎‍اش، طراحي نشده است. مطالعۀ كيفي و توصيفي حاضر كه با هدف توسعه‎‍اي-كاربردي طراحي شده است، بر آن است تا با بهره‎‍گيري از دانش ذخيره‌شده در سوابق پژوهشي و نظرهاي خبرگي بومي، چنين مدلي را توسعه دهد و الگويي را از منطق ارزيابي براي سنجش بلوغ اين پديده در سازمان‎‍هاي ايراني، ارائه كند. در بخش نخست مطالعه و با بهره‎‍گيري از راهبرد تحليل محتوا و كدگذاري، مجموعۀ عناصر مفهومي تشكيل‎‍دهندۀ خرده‌نظام مديريت بهره‎‍وري، از اسناد علمي مرتبط و مصاحبه با مطلعان استخراج و در ادامه با تشكيل جلسات نشست خبرگي، نحوۀ تعامل ميان اين اجزا نيز در قالب مدلي يكپارچه تعيين شده است. اجراي موفقيت‎‍آميز فرايند دو‌مرحله‎‍اي اعتبارسنجي اين مدل (كه با عنوان i-MAPS نام‌گذاري شده است)، تناسب آن با مقتضيات سازمان‎‍هاي ايراني معاصر را اثبات مي‎‍كند. بر‌اساس اين مدل، به مسئولان بهره‎‍وري در بنگاه‎‍هاي توليدي و خدماتي بخش‎‍هاي عمومي و خصوصي كشور توصيه مي‌شود كه براي تحقق اهداف غايي خود، به استقرار نظام مديريت بهره‎‍وري با عناصر و مشخصات تبيين‌شده در مدل حاضر اقدام كنند.