مقايسهٔ اثربخشي درمان شناختي ‌رفتاري مبتني بر ذهن‌ آگاهي و درمان مبتني ‌بر پذيرش و تعهد بر كاهش باورهاي غيرمنطقي و كمال ‌گرايي در زوجين ناسازگار مراجعه‌ كننده به مراكز مشاوره

زمينه و هدف: با استفاده از رويكردهاي مختلف مي‌توان به بهبود كمال‫گرايي منفي و باورهاي غيرمنطقي در زوجيني پرداخت كه با همسران خود دچار تعارض مي‫شوند. هدف پژوهش حاضر، مقايسهٔ اثربخشي درمان شناختي‌رفتاري مبتني‌بر ذهن‌آگاهي و درمان مبتني‌ بر پذيرش و تعهد بر كاهش باورهاي غيرمنطقي و كمال‌گرايي در زوجين ناسازگار مراجعه‌كننده به مراكز مشاوره در شهر ايلام بود. روش‌ بررسي: اين پژوهش از نظر هدف كاربردي و از نظر شيوهٔ اجرا از نوع نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون-پس‫آزمون با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري پژوهش را تمامي زوجين ناسازگار مراجعه‌كننده به يكي از مراكز مشاوره در شهر ايلام در سال ۱۳۹۷ تشكيل دادند. نمونه‌اي متشكل از سي زوج با روش نمونه‫گيري داوطلبانه از ميان تمامي زوجين ناسازگار مراجعه‌كننده به مركز مشاوره در شهر ايلام انتخاب شد. سپس به‌صورت تصادفي در سه گروه بيست‌نفري (درمان شناختي‌رفتاري مبتني‌بر ذهن‌آگاهي، درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد، گواه) قرار گرفتند. داده‌ها در پيش‌آزمون و پس‌آزمون با استفاده از مقياس كمال‌گرايي (فراست و همكاران، ۱۹۹۰) و آزمون تفكرات غيرمنطقي (اليس، ۱۹۸۵) جمع‌آوري شد. درمان مبتني‌بر ذهن‌آگاهي و درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد جداگانه طي هشت جلسه و هر جلسه نود دقيقه صرفاً براي گروه‌هاي آزمايش ارائه شد. تحليل داده‌ها با روش تحليل كوواريانس تك‌متغيره و آزمون تعقيبي LSD در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ صورت گرفت. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد در پس‌آزمون بعد از حذف پيش‌آزمون، بين ميانگين كمال‌گرايي و باورهاي غيرمنطقي در دو گروه درمان تفاوت معنا‌داري وجود داشت (۰٫۰۰۱ p). در مقايسهٔ تأثير دو درمان مذكور تفاوت معناداري بين دو گروه آزمايش مشاهده نشد و هر دو درمان تقريباً تأثير يكساني بر كاهش كمال‌گرايي و باورهاي غيرمنطقي زوجين داشتند. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش، مي‌توان از درمان مبتني ‌بر پذيرش و تعهد و درمان شناختي‌رفتاري مبتني‌بر ذهن‌آگاهي براي كاهش باورهاي غيرمنطقي و كمال ‌گرايي زوجين در مراكز روان‌شناسي و مشاوره استفاده كرد.