بررسي اثربخشي درمان ‌شناختي مبتني‌ بر ذهن‌آگاهي بر اضطراب اجتماعي و پرخاشگري دانش ‌آموزان دختر مقاطع اول و دوم متوسطه

زمينه و هدف: با توجه به شيوع فراوان اختلال‏هاي اضطراب اجتماعي و پرخاشگري و پيامدهاي اين اختلال‏ها بر كيفيت زندگي اجتماعيِ مبتلايان، درمان‏هاي روان‌شناختي در اين حوزه رو به گسترش است. اين پژوهش با هدف بررسي اثربخشي درمان شناختي مبتني‌ بر ذهن‌آگاهي بر اضطراب اجتماعي و پرخاشگري دانش‏آموزان دختر مقاطع اول و دوم متوسطه انجام شد. روش ‌بررسي: روش پژوهش از نوع نيمه‌آزمايشي و پيش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري پژوهش را دانش‏آموزان دختر مقاطع متوسطهٔ اول و دوم شهر كرمان در سال تحصيلي ۹۹-۱۳۹۸ تشكيل دادند. روش نمونه‌گيري هدف‌مند بود و ۳۶ نفر واجد شرايط داوطلب، در گروه آزمايش و گروه گواه (هر گروه هجده‌ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمايش هشت جلسهٔ دوساعته (دو بار در هفته) آموزش ذهن‌آگاهي براساس مدل‏هاي درماني كوكووسكي و همكاران (۲۰۱۵) دريافت كرد؛ ولي براي گروه گواه آموزشي ارائه نشد. پرسشنامه‌ٔ هراس اجتماعي (كانور و همكاران، ۲۰۰۰) و پرسشنامه‌ٔ پرخاشگري (باس و پري، ۱۹۹۲) قبل و بعد از اجراي آموزش در هر دو گرو‌ه اجرا شد. تحليل داده‌ها با استفاده از روش تحليل كوواريانس با نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۰ صورت گرفت. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته‌ شد. يافته‌ها: نتايج تحليل كوواريانس نشان داد كه پس از حذف اثر پيش‌آزمون تفاوت معناداري در اضطراب اجتماعي و پرخاشگري بين گروه گواه و گروه آزمايش در پس‌آزمون وجود داشت (۰٫۰۰۱ p). اندازۀ اثر براي متغير اضطراب اجتماعي ۰٫۳۸ و براي متغير پرخاشگري ۰٫۱۴ بود. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي اين پژوهش، درمان شناختي مبتني‌بر ذهن‌آگاهي بر كاهش اضطراب اجتماعي و كاهش پرخاشگري دانش‌آموزان اثر دارد.