مطالعهٔ كيفي: تبيين پيامد تعارض والد - نوجوان از ديدگاه والدين در شهر يزد

زمينه و هدف: تعارض والد - نوجوان شاخصي از اختلال در ارتباط بين پدر و مادر با فرزندشان به‌شمار مي‌آيد كه به‌منظور كاهش پيامدهاي ويرانگر اين تعارضات بر جامعه لازم است مطالعاتي انجام شود؛ بنابراين پژوهش حاضر با هدف تبيين پيامد تعارض والد-نوجوان از ديدگاه والدين صورت گرفت. روش‌بررسي: روش اين پژوهش، كيفي و بخشي از پژوهشي بود كه با استفاده از راهبرد نظريهٔ داده‌بنياد با رويكرد عيني‌گراي استراس و كوربين (۱۹۹۰) انجام شد. روش نمونه‌گيري هدف‌مند بود. جامعهٔ مطالعه‌شده را ۲۹ نفر از والدين سطح شهر يزد در سال‌هاي ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ تشكيل دادند كه با نوجوان خود تعارض داشتند. ابزار جمع‌آوري داده‌ها، مصاحبهٔ نيمه‌ساختاريافتهٔ باز و عميق فردي با والدين بود. طول هر مصاحبه باتوجه به شرايط شركت‌كنندگان بين ۴۵تا۶۰ دقيقه متغير بود. تجزيه‌و‌تحليل داده‌هاي حاصل از مصاحبه‌ها با استفاده از كدگذاري باز، محوري و انتخابي صورت گرفت. يافته‌ها: تحليل داده‌ها منجر به ايجاد ۵۸ مفهوم، چهارده مقوله فرعي و سه مقوله اصلي (پيامدهاي ويرانگر، پيامد‌هاي پيشگيري كننده و پيامد‌هاي سازنده) شد و عملكرد ارتباطي خانواده به عنوان مقولۀ مركزي اين پژوهش بود. عوارض رواني، عوارض جسماني، اختلال در عملكرد، تشديد تعارضات، سازگاري ناكارآمد، آسيب‌هاي اجتماعي، آسيب معنوي و زيان مادي، مقوله‌هاي فرعي مرتبط با پيامد ويرانگر تعارض والد-نوجوان بودند. رشد ويژگي‌هاي روان‌شناختي، رشد ويژگي‌هاي اجتماعي، رشد بُعد معنوي و صرفه‌جويي، مقوله‌هاي فرعي اين پژوهش بودند كه در مقولهٔ اصلي پيامد سازنده خود را نشان دادند. دو مقولهٔ فرعي پيشگيري از تشديد تعارضات و پيشگيري از آسيب‌ها، پيامدهاي پيشگيري‌كنندهٔ اين پژوهش بودند. نتيجه‌گيري: پيامدهاي تعارض والد-نوجوان متأثر از راهبردهايي است كه آن‌ها براي حل تعارض به‌كار مي‌برند. تعارض والد-نوجوان مي‌تواند گاهي مفيد و در برخي مواقع نيز زيانبار باشد. تعارض‌هاي زيانبار و مفيد را مي‌توان از روي پيامدهاي آن تشخيص داد. فهم پيامدها، والدين را به‌سمت راهبردهاي مؤثر حل تعارض سوق مي‌دهد.