تأثير آموزش راهبردهاي تنظيم شناختي هيجان بر خودكارآمدي، تاب‌آوري و اميد به زندگي در دانش‌آموزان دختر مبتلا به افسردگي غيرباليني

زمينه و هدف: يكي از روش‌هاي احتمالاً مؤثر در بهبود عوارض افسردگي، آموزش راهبردهاي تنظيم شناختي هيجان است؛ بنابراين پژوهش حاضر با هدف تعيين تأثير آموزش راهبردهاي تنظيم شناختي هيجان بر خودكارآمدي، تاب‌آوري و اميد به زندگي در دانش‌آموزان دختر مبتلا به افسردگي غيرباليني انجام شد. روش‌بررسي: اين مطالعه نيمه‌تجربي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعهٔ پژوهش را همهٔ دانش‌آموزان دختر دورۀ متوسطهٔ دوم مبتلا به افسردگي غيرباليني شهر اهواز در سال تحصيلي ۹۹-۱۳۹۸ تشكيل دادند. براي انجام پژوهش پس از بررسي ملاك‌هاي ورود به مطالعه سي نفر با روش نمونه‌گيري هدف‌مند انتخاب شدند و با روش تصادفي در دو گروه مساوي (هر گروه پانزده نفر) قرار گرفتند. گروه آزمايش هشت جلسهٔ نوددقيقه‌اي (يك‌ جلسه در هفته) به‌صورت گروهي آموزش راهبردهاي تنظيم شناختي هيجان مبتني‌بر مدل گراس را دريافت كرد؛ اما گروه گواه آموزشي نديد. داده‌ها با پرسشنامۀ افسردگي بك-ويراست دوم (بك و همكاران، ۱۹۹۶)، مقياس خودكارآمدي (شرر و همكاران، ۱۹۸۲)، مقياس تاب‌آوري كانر-ديويدسون (كانر و ديويدسون، ۲۰۰۳) و پرسشنامۀ اميد به زندگي (اسنايدر و همكاران، ۱۹۹۱) جمع‌آوري شدند. تحليل داده‌ها با استفاده از آزمون‌ خي‌دو و روش تحليل كوواريانس تك‌متغيري در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۴ صورت گرفت. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، گروه‌ آزمايش و گروه گواه در مرحلهٔ پس‌آزمون از نظر متغيرهاي خودكارآمدي، تاب‌آوري و اميد به زندگي تفاوت معنا‌داري با هم داشتند (p 0.001). براساس مقادير مجذور اتا، ۸۰٫۴درصد از تغييرات خودكارآمدي، ۹۴٫۲درصد از تغييرات تاب‌آوري و ۸۳٫۳درصد از تغييرات اميد به زندگي در گروه آزمايش ناشي‌از اعمال آموزش راهبردهاي تنظيم شناختي هيجان بود. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش، آموزش راهبردهاي تنظيم شناختي هيجان بر افزايش خودكارآمدي، تاب‌آوري و اميد به زندگي در دانش‌آموزان دختر مبتلا به افسردگي غيرباليني اثربخشي دارد.