تأثير طرحواره‌ درماني گروهي بر تعديل طرحواره‌هاي ناسازگار اوليه و سازگاري روان‌ شناختي زنان وابسته به سوء‌ مصرف مواد

زمينه و هدف: سوء‌ مصرف مواد مخدر، مشكل متداولي است كه نياز به توجه فزاينده‌اي دارد و پژوهش دربارهٔ درمان‌هاي مؤثر، ضرورتي انكارناپذير است. هدف از پژوهش حاضر تعيين تأثير طرحواره‌درماني گروهي بر تعديل طرحواره‌هاي ناسازگار اوليه و سازگاري روان‌شناختي زنان وابسته به سوء ‌مصرف مواد بود. روش‌بررسي: روش پژوهش حاضر از نوع نيمه‌تجربي با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري پژوهش را تمامي زنان وابسته به سوء‌مصرف مواد مراجعه‌كننده به مراكز ترك اعتياد شهر رشت در ماه‌هاي آبان و آذر سال ۱۳۹۷ تشكيل دادند. از بين افراد واجد شرايط داوطلب پژوهش، تعداد سي نفر (پانزده نفر گروه آزمايش و پانزده نفر گروه گواه) انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوري داده‌ها در پيش‌آزمون و پس‌آزمون، فرم كوتاه پرسشنامۀ طرحوارهٔ يانگ (يانگ و همكاران، ۲۰۰۳) و پرسشنامۀ سازگاري بل (بل، ۱۹۶۱) را تكميل كردند. سپس براي گروه آزمايش طي هشت جلسهٔ نوددقيقه‌اي، مداخلهٔ طرحواره‌درماني براساس بستۀ آموزشي دري (۱۹۹۶) ارائه شد؛ درحالي‌كه گروه گواه مداخله‌اي دريافت نكرد. براي تحليل داده‌ها روش تحليل كوواريانس تك‌متغيره در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ به‌كار رفت. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، ميانگين نمرات طرحواره‌هاي ناسازگار اوليه و سازگاري روان‌شناختي در مرحلهٔ پس‌آزمون بعد از كنترل نمرات پيش‌آزمون در گروه آزمايش و گروه گواه معنادار بود؛ يعني شناخت‌درماني مبتني‌بر طرحواره در كاهش طرحواره‌هاي ناسازگار اوليه (۰٫۰۰۱ p) و كاهش ناسازگاري روان‌شناختي (۰٫۰۰۱ p) مؤثر بود. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي اين مطالعه، طرحواره‌درماني گروهي موجب كاهش طرحواره‌هاي ناسازگار اوليه و كاهش ناسازگاري روان‌شناختي در زنان وابسته به مواد مي‌شود و مي‌توان از اين نوع درمان براي كاهش مشكلات زنان وابسته به مواد استفاده كرد.