مقايسهٔ اثربخشي درمان مبتني‌ بر پذيرش و تعهد و معنا درماني در شادكامي دختران فرار و بدسرپرست سازمان بهزيستي

زمينه و هدف: شادكامي، حالتي عاطفي مثبت است كه با خشنودي، لذت و خرسندي مشخص مي‌شود و در دختراي فراري و بدسرپرست دستخوش تغيير مي‌شود. هدف اين پژوهش مقايسهٔ اثربخشي معنادرماني و درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد بر شادكامي دختران فراري و بدسرپرست سازمان بهزيستي بود. روش‌بررسي: روش پژوهش نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون چندگروهي بود. جامعهٔ آماري پژوهش را تمامي دختران فراري و بدسرپرست سازمان بهزيستي در مراكز نگهداري شهر تهران در نيمۀ اول سال ۱۳۹۹ تشكيل دادند. از بين افراد واجد شرايط داوطلب تعداد شصت نفر به‌روش نمونه‌گيري دردسترس وارد مطالعه شدند. سپس در سه گروه بيست‌نفري (آموزش معنادرماني، درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد، گواه) به‌صورت تصادفي ساده قرار گرفتند. ابزار پژوهش، پرسشنامهٔ شادكامي اكسفورد (آرگيل و همكاران، ۱۹۸۹) بود. صرفاً گروه معنادرماني در هشت جلسهٔ نوددقيقه‌اي به‌صورت هفتگي اين درمان را براساس پكيج درماني/آموزشي معنادرماني طرح شولنبرگ و همكاران (۲۰۱۰) و گروه درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد در ده جلسهٔ نوددقيقه‌اي به‌صورت هفتگي اين درمان را براساس پكيج درماني/آموزشي هيز و استروسال (۲۰۰۴) دريافت كردند. داده‌ها با آزمون‌هاي كاي‌دو و تحليل واريانس، روش تحليل كوواريانس تك‌متغيره (آنكوا) و آزمون تعقيبي بونفروني با استفاده از نرم‌‌افزار آماري SPSS نسخهٔ ۲۲ در سطح معناداري ۰٫۰۱ تجزيه‌ و ‌تحليل شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، بين سه گروه معنا درماني، درمان مبتني‌ بر پذيرش و تعهد و گواه در متغير شادكامي تفاوت معنادار وجود داشت (۰٫۰۰۱ p)؛ به‌طوري‌كه معنادرماني و درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد موجب افزايش شادكامي در گروه‌هاي آزمايش در مقايسه با گروه گواه شدند. همچنين بين ميانگين متغير شادكامي گروه معنادرماني با گروه درمان مبتني‌ بر پذيرش و تعهد تفاوت معناداري وجود داشت (۰٫۰۰۱ p). نتيجه‌گيري: باتوجه به يافته‌هاي پژوهش، درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد و معنادرماني، هردو بر شادكامي دختران فراري و بدسرپرست سازمان بهزيستي اثربخشي دارند؛ اما اثربخشي معنادرماني بر شادكامي اين دختران به‌طور معناداري بيشتر از درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد است.