اثربخشي درمان مبتني ‌بر پذيرش و تعهد (ACT) بر كاهش آميختگي افكار- عمل و رفتار آسيب به خود در وابستگان به مواد مخدر

زمينه و هدف: تفكر دربارهٔ آسيب به خود و آميختگي افكار- عمل خصوصاً بعد از اقدام به كارهاي ناشايست نظير پرخاشگري و آسيب به ديگري در دوره‌هاي تحمل خماري در وابستگان به مواد مخدر ملاحظه شده است. هدف از مطالعهٔ حاضر بررسي اثربخشي درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد بر كاهش آميختگي افكار-عمل و رفتار آسيب به خود در وابستگان به مواد مخدر بود. روش‌بررسي: پژوهش حاضر از نوع نيمه‌آزمايشي با پيش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه گواه بود. جامعه‌ٔ آماري پژوهش را تمامي وابستگان به مواد مراجعه‌كننده به مراكز درمان سوء‌مصرف مواد شهر ساري (به تعداد ۱۷۰۰ نفر) در سال ۱۳۹۷ تشكيل دادند. با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي سي نفر انتخاب شدند و به‌صورت تصادفي در گروه‌هاي آزمايش (پانزده نفر) و گواه (پانزده نفر) قرار گرفتند. براي جمع‌آوري داده‌‌ها در پيش‌آزمون و پس‌آزمون در هر دو گروه، پرسشنامۀ آميختگي فكر-عمل (شافرن و همكاران، ۱۹۹۶) و پرسشنامۀ آسيب به خود (سانسون و همكاران، ۱۹۹۸) به‌‌كار رفت. درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد (هيز و استروسال، ۲۰۰۴) در هشت جلسه براي گروه آزمايش انجام پذيرفت. داده‌ها با استفاده از تحليل كوواريانس چندمتغيري در نرم‌افزار SPSS نسخۀ ۲۱ بررسي شد. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ درنظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، پس از حذف اثر پيش‌آزمون، درمان مبتني‌ بر پذيرش و تعهد بر كاهش آميختگي افكار-عمل و مؤلفه‌هاي آن شامل آميختگي فكر-عمل اخلاقي، آميختگي فكر-عمل احتمال براي ديگران و آميختگي فكر-عمل احتمال براي خود (۰٫۰۰۱ p) و همچنين بر كاهش رفتار آسيب به خود (۰٫۰۰۱ p) در وابستگان به مواد مخدر (گروه آزمايش) مؤثر بود. نتيجه‌گيري: درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد بر كاهش آميختگي افكار-عمل و كاهش رفتار آسيب به خود بر افراد وابسته به مواد مخدر اثربخشي دارد.