مقايسهٔ اثربخشي درمان مبتني ‌بر پذيرش و تعهد و آموزش خود مديريتي بر سرمايه‌هاي روان ‌شناختي زنان مبتلا به ديابت نوع دو با مقاومت روان‌ شناختي به انسولين

زمينه و هدف: ديابت به ‌عنوان يكي از اختلالات بسيار شايع مزمن، با خطر زياد عوارض جسماني و رواني همراه است. تحقيقات نشان مي‌دهد، برخي درمان‌هاي روان‌شناختي در مديريت اين بيماري مؤثر است. پژوهش حاضر با هدف مقايسهٔ اثربخشي درمان مبتني‌بر پذيرش‌ و ‌تعهد و آموزش خودمديريتي بر سرمايه‌هاي روان‌شناختي زنان مبتلا به ديابت نوع دو با مقاومت روان‌شناختي به انسولين انجام شد. روش‌بررسي: روش پژوهش حاضر، نيمهآزمايشي از نوع پيش‌آزمون-پس‌آزمون و مرحلۀ پيگيري با گروه گواه بود. جامعۀ آماري پژوهش را تمامي زنان مبتلا به ديابت نوع دو، مراجعه‌كننده به انجمن ديابت استان گيلان در سال ۱۳۹۹ تشكيل دادند. در ادامه ۴۸ بيمار واجد شرايط داوطلب وارد مطالعه شدند و به‌روش تصادفي در دو گروه آزمايش درمان پذيرش ‌و‌ تعهد و آموزش خودمديريتي و يك گروه گواه (هر گروه شانزده نفر) قرار گرفتند. به‌منظور انجام مداخلات، درمان پذيرش‌ و‌ تعهد (هيز، ۲۰۰۴) و آموزش خودمديريتي (شرورز، ۲۰۰۳) اجرا شد. ابزار استفاده‌شده در اين پژوهش، مقياس سرمايهٔ روان‌شناختي (لوتانز، ۲۰۰۷) بود. داده‌هاي پژوهش پيش و پس از مداخله و دو ماه بعد به‌منظور پيگيري با استفاده از آزمون تحليل واريانس با اندازه‌‌گيري مكرر و آزمون بونفروني در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ تحليل شدند. يافته‌ها: نتايج مشخص كرد، ميانگين نمرات سرمايهٔ روان‌شناختي و مؤلفه‌هاي هر دو گروه آزمايش درمقايسه با گروه گواه، همچنين گروه درمان پذيرش ‌و ‌تعهد درمقايسه با گروه آموزش خودمديريتي بيشتر است (۰٫۰۰۱≥p). تغييرات ميانگين سرمايهٔ روان‌شناختي و مؤلفه‌هاي آن در طول زمان، همين‌طور اثر گروه و اثر متقابل زمان و گروه معنادار بود (۰٫۰۰۱≥p). نتيجه‌گيري: اين مطالعه نشان داد كه هر دو درمان بر افزايش سرمايه‌هاي روان‌شناختي زنان مبتلا به ديابت نوع دو با مقاومت روان‌شناختي به انسولين اثربخش است؛ اما درمان پذيرش و تعهد از اثربخشي بيشتري برخوردار است.