مقايسهٔ اثربخشي درمان مبتني‌ بر پذيرش و تعهد و مداخله براساس مؤلفه‌هاي انگيزش محافظت بر اضطراب سلامتي و پيروي از درمان افراد تحت عمل جراحي قلب باز

زمينه و هدف: عوامل روان‌شناختي منفي مانند افسردگي، اضطراب و خصومت در تحول و پيشرفت بيماري قلبي‌عروقي نقش مهمي دارند. هدف پژوهش حاضر مقايسهٔ اثربخشي درمان مبتني‌بر پذيرش‌ و تعهد و مداخله براساس مؤلفه‌هاي انگيزش محافظت بر اضطراب سلامتي و پيروي از درمان افراد تحت جراحي عمل قلب باز بود. روش‌بررسي: روش پژوهش نيمه‌تجربي از نوع پيش‌آزمون و پس‌آزمون بود. جامعهٔ آماري را تمامي بيماران تحت عمل جراحي قلب باز مراجعه‌كننده به بيمارستان وليعصر قائم‌شهر در سال ۱۳۹۸ تشكيل دادند. از بين آنان ۴۵ نفر به‌شيوهٔ نمونه‌گيري هدف‌مند انتخاب شدند و در دو گروه آزمايش (درمان مبتني‌بر پذيرش ‌و‌ تعهد و مداخله براساس مؤلفه‌هاي انگيزشي محافظت) و يك ‌گروه گواه قرار گرفتند. براي جمع‌آوري داده‌ها، پرسشنامهٔ اضطراب سلامتي (سالكوسيس و همكاران، ۲۰۰۲) و پرسشنامهٔ پيروي از درمان (سيدفاطمي و همكاران، ۱۳۹۶) به‌كار رفت. درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد در هشت جلسهٔ نوددقيقه‌اي براساس بستهٔ آموزشي هيز (۲۰۰۵) و مداخلهٔ مبتني‌بر انگيزش محافظت در هشت جلسهٔ نوددقيقه‌اي براساس بستهٔ آموزشي نورمن و همكاران (۲۰۰۵) اجرا شد. داده‌ها با استفاده از روش تحليل كوواريانس چندمتغيره و آزمون تعقيبي بونفروني با بهره‌گيري از نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۶ تحليل شد. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: با حذف اثر پيش‌آزمون، ميان گروه‌هاي آزمايش و گروه گواه از نظر متغيرهاي اضطراب سلامتي و پيروي از درمان تفاوت معناداري وجود داشت (۰٫۰۰۱ p). براساس نتايج آزمون تعقيبي بونفروني، بين هريك از دو گروه‌ آزمايش با گروه گواه در متغيرهاي اضطراب سلامتي و پيروي از درمان تفاوت معناداري وجود داشت  (۰٫۰۰۱ p). همچنين بين اثربخشي درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد و مداخلهٔ آموزشي مبتني‌بر نظريهٔ انگيزش محافظت براي اضطراب سلامتي (۰٫۰۳۵=p) و پيروي از درمان (۰٫۰۱۴=p) تفاوت معناداري وجود داشت. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش، درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد درمقايسه با مداخله براساس مؤلفه‌هاي انگيزش محافظت، تأثير بيشتري بر كاهش اضطراب سلامت و افزايش پيروي از درمان در بيماران تحت عمل جراحي قلب باز دارد.