مقايسهٔ اثربخشي درمان شناختي - رفتاري و آموزش خوش‌ بيني بر بهزيستي رواني در بيماران مبتلا به كم‌ كاري تيروئيد

زمينه و هدف: علائم رواني، اضطراب و علائم جسمي عواملي هستند كه در كم‌كاري تيروئيد موجب آسيب به كيفيت زندگي و بهزيستي رواني اين بيماران مي‌شود؛ بنابراين هدف پژوهش حاضر مقايسهٔ اثربخشي درمان شناختي-رفتاري و آموزش خوش‌بيني بر بهزيستي رواني در بيماران مبتلا به كم‌كاري تيروئيد بود. روش‌بررسي: روش پژوهش حاضر از نوع نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون و پيگيري يك‌ماهه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري پژوهش را تمام بيماران مبتلا به كم‌كاري تيروئيد مراجعه‌كننده به مطب خصوصي غدد در بندرعباس در سال ۱۳۹۹ تشكيل دادند. از ميان آن‌ها تعداد ۴۵ بيمار واجد شرايط داوطلب به‌صورت دردسترس وارد مطالعه شدند و با گمارش تصادفي در سه گروه پانزده نفرۀ درمان شناختي-رفتاري، آموزش خوش‌بيني و گواه قرار گرفتند. شركت‌كننده‌ها به مقياس بهزيستي روان‌شناختي ريف-نسخهٔ تجديدنظرشده (ريف و كيز، ۱۹۹۵) در سه مرحله پاسخ دادند. صرفاً شركت‌كنندگان هر گروه‌ آزمايش، هشت جلسهٔ نوددقيقه‌اي درمان شناختي-رفتاري و هشت جلسهٔ نوددقيقه‌اي آموزش خوش‌بيني را دريافت كردند. داده‌ها با استفاده از روش تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر، آزمون‌ تعقيبي بونفروني و آزمون تحليل واريانس يك‌طرفه تحليل در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۴ شدند. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: درمان شناختي-رفتاري و آموزش خوش‌بيني بر بهزيستي رواني تأثير داشتند (۰٫۰۰۱ p). اثر زمان موجب افزايش بهزيستي رواني درمقايسه با مرحلهٔ پيش‌آزمون شد (۰٫۰۰۱ p). اثر تقابلي زمان*گروه‌ها سبب افزايش بهزيستي رواني درمقايسه با گروه گواه شد (۰٫۰۰۱ p). همچنين نتايج حاكي‌از تفاوت معنادار ميانگين‌‌هاي متغير بهزيستي رواني در مراحل پيش‌آزمون با پس‌آزمون و پيگيري (۰٫۰۰۱=p) و بيانگر تداوم اثر هر دو درمان در مرحلهٔ پيگيري (۰٫۰۰۱=p) بود. بين هر دو نوع مداخله براي متغير بهزيستي رواني نيز تفاوت معنادار مشاهده نشد. نتيجه‌گيري: باتوجه به نتايج پژوهش، هم درمان شناختي-رفتاري و هم آموزش خوش‌بيني مي‌توانند به‌صورت مؤثري به‌منظور بهبود بهزيستي روان‌شناختي در بيماران مبتلا به كم‌كاري تيروئيد به‌كار روند.