بررسي اثربخشي آموزش مديريت استرس و مديريت خود به مادران بر كاهش قلدري دانش‌ آموزان دختر دورهٔ اول متوسطه

زمينه و هدف: قلدري نوعي خشونت سطح پايين در مدرسه است كه اخيراً روان‌شناسان مدرسه به آن توجه كرده‌اند؛ از اين رو هدف اين مطالعه، تعيين اثرات آموزش مديريت استرس و مديريت خود به مادران بر كاهش قلدري فرزندان دختر آن‌ها بود. روش بررسي: اين پژوهش، از نوع نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه گواه، با پيگيري يك‌ماهه بود. جامعهٔ آماري اين پژوهش شامل مادران دانش‌آموزان دختر دورهٔ اول متوسطهٔ منطقهٔ پنج شهر تهران، در سال تحصيلي ۹۸-۱۳۹۷ بود. ابتدا دو مدرسه، به‌صورت نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شد. سپس پرسشنامهٔ قلدري سنتي و سايبري، به‌منظور اندازه‌گيري قلدري سنتي و سايبري، روي همهٔ دانش‌آموزان (۷۰۰نفر) اين دو دبيرستان، اجرا شد. از بين آن‌ها ۴۸ دانش‌آموز كه نمرهٔ بالايي در آزمون قلدري كسب كرده بودند، شناسايي و مادران آن‌ها در چهار گروه (سه گروه آزمايش و يك گروه گواه) به‌صورت تصادفي جايگزين شدند (۱۲ نفر براي هر گروه). گروه اول تحت برنامهٔ آموزشي مديريت استرس و مديريت خود، گروه دوم تحت آموزش مديريت خود و گروه سوم تحت آموزش مديريت استرس قرار گرفتند و گروه گواه هيچ آموزشي دريافت نكرد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحليل كواريانس مختلط تحليل شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه اثر آموزش تلفيقي بر كاهش قلدري سنتي (۰٫۰۰۱ p) و قلدري سايبري (۰٫۰۰۲=p) معنادار بود. آموزش مديريت خود نيز به‌طور معناداري ميزان قلدري سنتي را كاهش داد (۰٫۰۱۳=p)؛ اما بر قلدري سايبري تأثير معناداري نداشت. همچنين، آموزش تلفيقي در مقايسه با آموزش مديريت استرس، ميزان قلدري سنتي دانش‌آموزان را به‌طور معناداري كاهش‌ داد (۰٫۰۲۹= p). نتيجه‌گيري: به‌طور كلي، نتايج نشان‌دهندهٔ كاهش معنادار نمرات گروه آزمايش در مقايسه با گروه گواه در پس‌آزمون بود كه بر اين اساس مي‌توان نتيجه گرفت كه آموزش مديريت استرس و مديريت خود به مادران در كاهش قلدري فرزندان دختر مؤثر است.