ارائه اطلاعات دربارۀ مواد مخدر باعث نگرش مثبت به سيگار مي‌شود؟

هدف پژوهش حاضر، بررسي اثرگذاري تقابل ادراكي بر نگرش به سيگار با ارائۀ اطلاعات دربارۀ مواد مخدر به افراد بود. از روش نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون‌ـ‌پس‌آزمون با گروه كنترل استفاده شد. از دانشجويان مرد مقاطع كارشناسي و كارشناسي ارشد دانشگاه‌هاي شهيد بهشتي، تهران و علامه طباطبايي 45 فرد سيگاري و 45 فرد غيرسيگاري به‌صورت هدفمند به‌عنوان نمونه انتخاب شد. ابزارها عبارت بود از آزمون تداعي‌سنج ضمني (IAT)، پرسشنامۀ سلامت عمومي (GHQ-28) و پرسشنامۀ سنجش اعتياد به سيگار. شركت‌كنندگان براساس نتايج پرسشنامۀ سنجش اعتياد به سيگار، به دو گروه سيگاري و غيرسيگاري تقسيم شدند و سپس هر گروه به‌صورت تصادفي به سه گروه تحت مداخله با متن، تحت مداخله با فيلم و كنترل تقسيم شد. طي 3 جلسه اطلاعاتي دربارۀ مواد مخدر به شركت‌كنندگان گروه‌هاي آزمايشي داده شد و گروه كنترل، اطلاعاتي دريافت نكرد. ارائۀ اطلاعات براي گروه‌هاي تحت مداخلۀ متن، با متنِ چاپي و براي گروه‌هاي تحت مداخلۀ فيلم، با نمايش فيلم اتفاق افتاد. پس از پايان مداخله و دو هفته بعد، نگرش شركت‌كنندگان به سيگار دوباره سنجيده شد. تحليل داده‌ها به‌روش تحليل واريانس آميخته نشان داد ارائۀ اطلاعات دربارۀ مضرات مواد مخدر، با برقراري تقابل ادراكي، نگرش به سيگار را مثبت مي‌كند (0.01 p ،14.73= F). تفاوت ميان دو گروه سيگاري و غيرسيگاري (0.01 p ،3.64= F) و تفاوت گروه‌هاي آزمايشي (تحت مداخلۀ فيلم و متن) نيز معنادار بود (0.01 p ،7.69= F). يافتۀ اين پژوهش تأييدي درجهت اصل تقابل ادراكي بود؛ بدين‌معني كه ارائۀ اطلاعات دربارۀ مواد مخدر، طبق اصل تقابل ادراكي، نگرش مثبت‌تري به سيگار ايجاد مي‌كند. اين تغيير نگرش در طول زمان تقريباً پايدار ماند و در هر دو گروه سيگاري و غيرسيگاري و در هر دو گروه مداخله با متن و مداخله با فيلم تأييد شد. تغيير نگرش به‌اين‌دليل انجام مي‌شود كه در مقايسه با اطلاعاتي كه مضرات مواد مخدر را بيان مي‌كند، مضرات سيگار كم‌اهميت مي‌نمايد و بنابراين، نگرش فرد به سيگار مثبت‌تر مي‌شود.