تأثير تجارت الكترونيك بر صادرات، شواهد فراتحليلي

ازآنجايي‌كه مجموعه‌اي از تحقيقات پيوند بين تجارت الكترونيك و عملكرد صادرات را بررسي كرده‌اند و توجه كمي به ادغام يافته‌هاي پراكنده موجود در ادبيات مربوطه شده است، هدف اصلي اين تحقيق تجزيه‌وتحليل نظام‌مند تحقيقات قبلي و تركيب كمي نتايج مطالعه‌هاي انجام‌گرفته در حوزه تأثير تجارت الكترونيك بر توسعه صادرات است. در اين تحقيق از رويكرد فراتحليل چند سطحي، پروتكل پريزما و نرم‌افزار جامع CMA براي شناسايي، جمع‌آوري و تجزيه‌وتحليل مقاله‌هاي اصلي انتخاب‌شده از مجلات علمي معتبر داخلي و خارجي بين بازه زماني ژانويه 2000 تا نوامبر 2023 استفاده ‌شده است. با توجه به پروتكل پريزما، بعد از بررسي تمام متن مطالعه‌ها، 16 مطالعه انتخاب شدند و به فراتحليل ورود پيدا كردند. داده‌هاي مربوط به اين مطالعه‌ها، شامل 132 ضريب در دو سطح فراتحليل استخراج و تركيب شدند. با توجه به معيار تفسير كوهن، اندازه‌ي اثر كل به‌دست‌آمده در مطالعه، يك اندازه‌ي اثر مثبت و ميزان آن متوسط و رو به بالا بود كه بيانگر اين است كه تجارت الكترونيك و استفاده از فناوري‌هاي جديد در اين حوزه، يك منبع مؤثر براي دستيابي به عملكرد برتر در بازارهاي صادراتي است؛ بااين‌وجود، لازم است به عوامل ديگري مانند توليد ناخالص داخلي، نرخ ارز، سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي و عوامل مشابه بيشتر توجه شود، زيرا آن‌ها نقش تعديل‌كننده‌اي در ارتباط بين تجارت الكترونيك و صادرات دارند. همچنين، نتايج حاكي از آن بود كه نتايج مطالعه‌هاي فردي نسبت به شاخص تجارت الكترونيك به‌كاررفته حساس هستند و تجارت الكترونيك در كشورهاي توسعه‌يافته، تأثير بيشتري بر صادرات به نسبت ساير كشورها دارد.