علل تقاضاي القايي در نظام سلامت: يك مرور حيطه اي

زمينه و هدف: تقاضاي القايي عبارت است از ارايه مراقبت يا خدمت غيرضروري به بيماران و مراجعان نظام سلامت با اعمال قدرت و سفارش افراد متخصص. تقاضاي القايي موجب استفاده‌ي بيش از حد از خدمات سلامت، افزايش زمان انتظار براي دريافت خدمات سلامت، افزايش قيمت خدمات سلامت، افزايش هزينه‌هاي بخش سلامت و كاهش كارايي نظام سلامت مي‌شود. سياست‌گذاران و مديران سلامت بايد اقداماتي براي كاهش تقاضاي القايي در نظام سلامت به كارگيرند. شناسايي علل تقاضاي القايي در نظام سلامت اولين قدم در اين زمينه است. اين پژوهش با هدف شناسايي علل تقاضاي القايي در نظام سلامت انجام شد.  روش بررسي: اين پژوهش با روش مرور حيطه‌اي انجام شد. كليه مقالات منتشر شده در زمينه‌ي علل تقاضاي القايي در نظام سلامت تا ۳۱ خرداد ۱۴۰۲ خورشيدي(۲۱ ژوئن ۲۰۲۳ ميلادي) در ۹ پايگاه داده‌اي و موتور جستجوگر Google Scholar جستجو و جمع‌آوري شدند. در نهايت، تعداد ۳۸ مقاله انتخاب شد. داده‌اي با روش تحليل موضوعي و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA۱۰ تحليل شدند.  يافته‌ها: تعداد ۳۸ مطالعه مرتبط با علل تقاضاي القايي در نظام سلامت در بازه‌ي زماني ۱۹۷۴ تا ۲۰۲۱ ميلادي منتشر شدند. تعداد پژوهش‌هاي علل تقاضاي القايي در نظام سلامت از سال ۲۰۱۱ ميلادي با رشد همراه بوده است. تعداد ۳۲ علت تقاضاي القايي در نظام سلامت شناسايي شد كه در سه سطح كلان(نظام سلامت)، مياني(سازمان بهداشتي و درماني) و خرد(ارايه‌دهنده و گيرنده‌ي خدمت سلامت) تقسيم‌بندي شد. پرتكرارترين علل تقاضاي القايي در نظام سلامت در مطالعات قبلي به‌ترتيب شامل سياست‌گذاري نامناسب، نظارت ناكافي، نظام پرداخت نامناسب، تعداد زياد پزشكان، عدم توجه به راهنماهاي باليني، انگيزه‌ي مالي ارايه‌دهندگان خدمات سلامت، پوشش بيمه‌اي بيمار، انتظارات زياد و غيرمنطقي بيماران، تعرفه‌ي نامناسب خدمات سلامت، پيچيدگي خدمت سلامت و شكاف اطلاعاتي بيماران بود. نتيجه‌گيري: تقاضاي القايي اثرات منفي بر نظام سلامت دارد و منجر به افزايش هزينه‌هاي سلامت، اتلاف منابع سلامت، كاهش كارايي نظام سلامت و در نهايت، كاهش دسترسي مردم به خدمات سلامت ضروري خواهد شد. عوامل متعددي در سطوح مختلف نظام سلامت منجر به ايجاد تقاضاي القايي خدمات سلامت مي‌شود. بنابراين، مداخلاتي بايد به‌طور سيستمي در سه سطح نظام سلامت، سازمان‌هاي بهداشتي و درماني و ارايه‌دهندگان و گيرندگان خدمات سلامت به‌كار گرفته شوند تا تقاضاي القايي خدمات سلامت كاهش چشمگيري داشته باشد.