چند لايه بودن مفهوم شهر در دوره ساساني

در دوره ساساني شهرهاي بسياري ساخته و يا نوسازي شد و مورخان سده‌هاي نخستين اسلامي شهرسازي را از ويژگي‌هاي بنيادين شاهان ساساني برشمرده‌اند. از آغاز دوره ساساني و با روي كار آمدن شاهاني مانند اردشير بابكان و شاپور يكم روند شهرسازي آغاز شد و تا پايان دوره ساساني و پيش از تلاطم‌هاي سياسي ناشي از قتل خسرو پرويز مي‌توان اين روند را دنبال كرد. دربارۀ شهرهاي ساساني پژوهش‌هايي انجام گرفته است، اما بيشتر از ديدگاههاي باستان‌شناسانه و زبان‌شناسانه به اين موضوع پرداخته‌ شده است. بيشتر اين پژوهش‌ها،‌ در برقراري نسبت ميان امر اجتماعي ناشي از وجود عيني شهرها در بستر تاريخ دوره ساساني از يكسو، و جهان مفهومي مردم ايران در دوره ساساني درباره شهرنشيني از سوي ديگر، به‌عنوان مسئله تحقيق، توفيق چنداني نيافته‌اند. اين پژوهش سعي بر آن دارد تا با تكيه بر روش تاريخ مفهومي، نسبت ميان بستر اجتماعي در تاريخ دوره ساساني و درك ايرانيان از شهر به عنوان سكونتگاهي متمايز را به مسئله بدل كرده و نشان دهد كه چگونه چندين لايه معنايي در پايان دوره ساساني در اين مفهوم انباشته شده بود.