خشنودي و خرسندي در متن‌هاي باستاني ايران

خرسندي و خشنودي از اساسي‌ترين مفاهيم، در جهان‌بيني باستاني ايران هستند. نوعي نگاه به جهان كه در آن همه‌ي درجات احساس شادماني از جايگاه و اهميت فراواني برخوردار است و يكي از راستين‌ترين اين شادي‌ها از احساس خرسندي و خشنودي برمي‌خيزد. پژوهش در راستاي معناي اين واژه‌ها و مفاهيم پيرامون آن‌ها از اوستا تا فارسي نو، در فهم جهان‌بيني كهن ايران و نيز بسياري از پيچيدگي‌هاي معنايي انديشگان زبان پارسي دري راهگشاست. پرسش اصلي ما در اين پژوهش تعيين اهميت و جايگاه اين مفاهيم و بررسي سويه‌هاي متفاوت معاني آن‌ها در متن‌هاي باستاني ايران است. روش تحقيق، توصيفي- تحليلي و داده بنياد است و كوشش مي‌كنيم ضمن ريشه‌يابي اين دو واژه به پيگيري انديشگان پيرامون اين موضوعات در اوستا و متن‌هاي پهلوي بپردازيم. پس از بررسي شاهد مثال‌هاي متعدد نتيجه مي‌گيريم كه خشنودي و خرسندي هر دو در معناي شادي و رضايت در متن‌هاي باستاني ايران نمود فراوان دارند. در اوستا و متن‌هاي پهلوي بارها بر تلاش براي كسب خشنودي اهورامزدا و ايزدان تأكيد شده است و خشنودي در اين جايگاه‌ها به معناي شادماني و رضايت است. همچنين براي واژه‌ي خرسندي معاني مشابهي در اوستا و متن‌هاي پهلوي مي‌يابيم كه با رضايت، شادماني، كار و تلاش، خويشكاري و از همه مهم‌تر خردمندي پيوند دارد. در اين شيوه‌ي نگرش كه بين مينو و گيتي تعادل برقرار مي‌شود ضمن اينكه تلاش براي آباداني گيتي تحسين مي‌شود، بر عدم وابستگي به آن تأكيد مي‌گردد. همچنين خرسندي از سويي به جهت وجود جهان‌بيني‌هاي تقديرگرايانه گاه در ارتباط با معاني اشراقي چون نهش چيز گيتي، دوري از آز و بي‌اعتباري دنيا به‌كاررفته است.