برنامه ‌ريزي عمليات جانب دريا با استفاده از الگوريتم بهينه‌ سازي ازدحام ذرات تكاملي

مسائل عمليات جانب دريا در پايانه‌هاي كانتينري شامل سه مسئله مي‌شوند؛ مسئله تخصيص پهلوگاه، مسئله تخصيص جرثقيل اسكله و مسئله برنامه‌ريزي جرثقيل اسكله. مقاله حاضر هر سه مسئله عمليات جانب دريا را به‌صورت ادغامي و در دو مرحله حل مي‌كند. در مرحله اول دو مسئله تخصيص پهلوگاه و تخصيص جرثقيل اسكله در يك مدل رياضي مدل‌سازي و حل مي‌شوند. در مرحله دوم، مسئله برنامه‌ريزي جرثقيل اسكله در يك مدل رياضي جداگانه مدل‌سازي و با كمك الگوريتم ابتكاري برنامه‌ريزي پويا حل مي‌شود. با توجه به NP-Hard بودن مسائل عمليات جانب دريا، از الگوريتم‌هاي ابتكاري/فراابتكاري براي حل آن‌ها استفاده مي‌شود. مقاله حاضر براي اولين بار از نسخه تكاملي الگوريتم بهينه‌سازي ازدحام ذرات (EPSO) براي حل مسائل عمليات جانب دريا استفاده كرده است. براي مقايسه عملكرد اين الگوريتم، نتايج آن با نتايج نسخه اوليه همان الگوريتم (PSO) و الگوريتم ژنتيك(GA) مقايسه مي‌شود. نتايج عددي اين مقاله نشان مي‌دهد كه الگوريتم EPSO، تقريباً پاسخ‌هايي مشابه با الگوريتم GA (با 1% اختلاف) دارد؛ اما ازنظر زمان اجرا، سرعت بيشتري نسبت به الگوريتم GA دارد. در مقايسه با الگوريتم PSO، حدود 6%، پاسخ‌هاي بهتري گزارش مي‌دهد اما ازنظر زمان اجرا، اندكي آهسته‌تر عمل مي‌كند. اعتبارسنجي مقاله حاضر با داده‌هاي واقعي ورود و خروج كشتي‌ها در هر دو پايانه كانتينري بندر شهيد رجايي انجام گرفته است.