ارائه روابط منطقه‌اي براي حداكثر دبي‌هاي روزانه زيرحوضه‌هاي غرب ايران با استفاده از مدل‌هاي رگرسيوني خطي تعميم يافته (GLMs)

روابط منطقه‌اي قابل اطمينان كه بتواند با استفاده از خصوصيات حوضه‌هاي آبخيز بزرگي دبي سيلاب‌ها را به ازاي دوره بازگشت‌هاي مختلف پيش‌بيني كند از اهميت ويژه‌اي براي مديريت سيل و طراحي سازه‌هاي هيدروليكي در حوضه‌هاي فاقد ايستگاه هيدرومتري برخوردار است. بنابراين، در پژوهش حاضر سعي شد تا با استفاده از مدل‌هاي رگرسيوني خطي تعميم‌ يافته (GLMs) مدل‌هاي منطقه‌اي مناسبي براي برآورد حداكثر دبي‌هاي روزانه به‌ازاي دوره بازگشت‌هاي 2، 10، 50 و 100 سال براي 62 زيرحوضه از حوضه‌هاي كارون بزرگ و كرخه ارائه شود. بر اساس نتايج، حوضه‌هاي مورد مطالعه توسط برخي از خصوصيات فيزيوگرافي و اقليمي به چهار زيرگروه گروه‌بندي شدند. بطوركلي نتايج نشان داد كه به‌جز زيرمنطقه شماره دو كه شامل زيرحوضه‌هاي بسيار بزرگ (A̅≈17300km2) است، در تمامي زيرمناطق تعيين شده فرايند مدل‌سازي موفق است. به‌طوري كه مقادير ضرايب تببين اصلاح شده مناسب‌ترين مدل‌ها براي حداكثر دبي‌هاي 100 ساله در زيرمناطق اول، سوم و چهارم به‌ترتيب 82/4، 91/3 و 90/6 درصد و درصد نسبي خطاي آنها (RRMSE) نيز به‌ترتيب 9/5، 9/23 و 6/8 درصد برآورد شد. همچنين، نتايج نشان داد كه براي سيلاب‌ها با دوره بازگشت‌هاي كوتاه‌مدت مانند 2 و 10 سال متغيرهايي همچون طول، محيط و مساحت حوضه‌ها تأثير زيادي روي حداكثر دبي‌هاي روزانه خواهند داشت، درحالي كه براي دوره بازگشت‌هاي بلندمدت مانند 50 و 100 سال اغلب خصوصيات آبراهه‌ها و شبكه زهكشي حوضه‌ها مانند طول آبراهه اصلي، مجموع طول سيستم رودخانه‌ها و شيب آبراهه اصلي حداكثر دبي‌هاي روزانه را تحت تأثير قرار مي‌دهند. با توجه به پژوهش صورت گرفته مي‌توان اظهار داشت كه رفتار حداكثر دبي‌هاي روزانه در منطقه مورد مطالعه تا حد زيادي از خصوصيات مختلف اقليمي و فيزيوگرافي حوضه‌ها تأثير مي‌پذيريد و بنابراين، با مدل‌سازي صحيح آن مي‌توان با دقت به‌نسبت مناسبي ويژگي‌هاي اين متغير را در حوضه‌هاي فاقد ايستگاه هيدرومتري برآورد كرد.