اثرهاي تغيير كاربري بر برخي ويژگي‌هاي حاصل‌خيزي و زيستي خاك در منطقه جنگلي ياسوج

منابع خاكي از اجزاي مهم زيست‌بوم بوده كه كيفيت آن بايد در نظر گرفته شود. از عوامل مهم اثرگذار بر كيفيت خاك‌ها، تغيير كاربري آنها است. پژوهش حاضر به‌منظور بررسي اثرهاي تغيير كاربري اراضي و جنگل‌تراشي بر برخي ويژگي‌هاي حاصل‌خيزي و زيستي خاك در منطقه جنگلي ياسوج انجام شد. در اين منطقه از چهار كاربري جنگل متراكم، جنگل تُنُك، اراضي جنگل‌تراشي‌شده (فرسايش‌يافته) و كشت ديم و در هر كاربري از دو كلاس شيب و در هر كاربري از 10 نقطه سطحي به‌صورت تصادفي نمونه‌برداري انجام شد. پانزده ويژگي حاصل‌خيزي و زيستي خاك با روش‌هاي متداول اندازه‌گيري شدند. نتايج نشان داد كه كاربري‌هاي جنگل متراكم و اراضي فرسايش‌ يافته، به‌ترتيب بهترين و بدترين شرايط را از نظر شاخص‌هاي اندازه‌گيري شده داشتند. در ميان ويژگي‌هاي اندازه‌گيري شده مقادير آلكالاين فسفات، تنفس برانگيخته، نيتروژن، تنفس پايه، اسيد فسفاتاز، منگنز و روي به‌ترتيب بيشترين كاهش و مقادير فسفر و پتاسيم كمترين كاهش را در تغيير كاربري از جنگل متراكم به اراضي فرسايش‌يافته داشتند. يافته‌ها نشان داد كه تبديل زيست‌بوم‌هايي چون جنگل‌ها بـه اراضـي زراعي و يا جنگل‌تراشي، با كاهش شديد شاخص‌هاي حاصل‌خيزي و زيستي خـاك همراه بوده و بنابراين برنامه‌هاي حفاظتي از اين عرصه‌ها بايد بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد.