رونديابي سيل در رودخانه‌ها با استفاده از نرم‌افزار HEC-RAS دوبعدي و مقايسه آن با روش ماسكينگام غيرخطي

يكي از مسائل مهم در مهندسي رودخانه رونديابي سيل است. به‌طوركلي از دو دسته روش براي رونديابي سيلاب در رودخانه‌ها استفاده مي‌شود. دسته اول روش‏هاي هيدروليكي مانند روش موج ديناميكي كه مبتني بر حل معادلات پيوستگي و اندازه حركت يا معادلات سنت - ونانت است. دسته دوم روش‌هاي هيدرولوژيكي مانند روش ماسكينگام غيرخطي است. در اين پژوهش از هر دو روش براي رونديابي آبنمودهاي سيل در رودخانه پلاسجان كه از سرشاخه‌هاي اصلي زاينده‏رود به شمار مي‌آيد، استفاده شده است. ضرايب روش ماسكينگام غيرخطي از طريق بهينه‌سازي و حل معادله مربوط به آن با روش عددي رانگ – كاتاي مرتبه چهار با استفاده از نرم‌افزار MATLAB و روش موج ديناميكي با استفاده از نرم‌افزار HEC-RAS دوبعدي به‌دست آمد. در اين مطالعه از چهار رويداد سيل استفاده شد كه در روش ماسكينگام غيرخطي از رويداد اول براي واسنجي مدل و از سه رويداد ديگر براي صحت سنجي استفاده شد. براين‌اساس ميزان خطا در اين روش براي رويدادهاي دوم، سوم و چهارم به ترتيب برابر با 6/6،84/23 و 7/96 درصد و ميزان خطا در روش موج ديناميكي براي اين چهار رويداد به‌ترتيب برابر با 5/4،87/3،17/58 و 6/21 درصد بود؛ بنابراين روش موج ديناميكي دقت بيشتري در تخمين آبنمود خروجي دارد. بااين‌حال روش ماسكينگام غيرخطي نيز از دقت قابل‌قبولي برخوردار بوده و به لحاظ هزينه، اطلاعات موردنياز، سادگي و سرعت عمل در انجام محاسبات، در شرايطي كه اطلاعات كافي در دسترس نيست توصيه مي‌شود.