تدوين چارچوب مفهومي اصول طراحي شهري مرتبط با كاهش بيماري دمانس در سالمندان

زمينه و هدف: امروزه با تغييرات جمعيتي، افزايش تعداد سالمندان و به دنبال آن، شيوع بيماري دمانس يا دمانس، ايجاد محيط‌هاي شهري كه نيازهاي اين افراد را برآورده كند، ضرورت دارد. اين امر نياز به تبيين يك چارچوب مفهومي جامع از اصول طراحي شهري را كه به طور خاص براي رسيدگي به چالش‌هاي پيچيده‌اي كه افراد مبتلا به دمانس با آن مواجه هستند، نشان مي‌دهد. شواهد و مطالعات حاكي از آن است كه طراحي شهري بر كاهش علائم بيماري مبتلايان به دمانس ساكنان شهرها تأثير دارد. از اين رو، هدف اين پژوهش، بررسي ارتباط بين طراحي محيط شهري و بيماري دمانس و تدوين چارچوب مفهومي معطوف به اصول طراحي شهري جهت جلوگيري از تشديد علائم بيماري افراد مبتلا به دمانس از طريق طراحي ‌شهري مي‌باشد.روش: پژوهش حاضر، مروري كمي و كيفي بر مطالعات موجود در زمينه اصول طراحي شهري مرتبط با افراد مبتلا به بيماري دمانس است. شيوه گردآوري اطلاعات در اين پژوهش مطالعات كتابخانه‌اي بوده و تحليل داده‌ها از نوع تحليل محتوا مي‌باشد. از اين رو، مقالات انتشار شده در زمينه اصول طراحي شهري افراد مبتلا به بيماري دمانس انجام شده است. در اين راستا، داده‌هاي اين پژوهش از طريق مطالعه اسنادي متون معتبر حوزه طراحي شهري، روانشناسي محيطي، روانشناسي و روانپزشكي گردآوري شد. پايگاه‌هاي اطلاعاتي براي جستجو و استخراج مقالات pubmed ، web of science، scopus، sage، science direct و taylor francis انتخاب شدند. يافته‌ها و نتيجه‌گيري: يافته‌هاي تحقيق شامل مولفه‌هاي محيط ساخته شده و اصول طراحي شهري مرتبط با بيماري دمانس مي‌باشد كه در ابعاد مختلف كالبدي، اجتماعي، زيست‌محيطي و... مطرح شده است. در انتها كيفيت‌هاي اشاره شده در مطالعات با فراواني آن‌ها، محاسبه و جدول و نمودار مربوطه رسم گرديد. همچنين به منظور شناسايي مولفه‌هاي طراحي شهري جهت پاسخگويي به نيازهاي محيطي افراد مبتلا به دمانس، چارچوب پيشنهادي پژوهش ارائه گرديد. اين چارچوب مفهومي به عنوان يك منبع راهنما براي برنامه‌ريزان شهري، معماران و سياست‌گذاراني است كه به دنبال ايجاد شهرهاي همه‌شمول دمانس هستند. بر اساس يافته‌ها مي‌توان نتيجه گرفت كه طراحي شهري داراي اصول و مولفه‌هاي تاثيرگذار بر بهبود اختلال شناختي در افراد مبتلا به بيماري دمانس مي‌باشد كه از دستاوردهاي اصلي اين تحقيق است.