نقش محدوده هاي شهري در توسعه شهر اراك

زمينه و هدف: بيش از نيمي از جهان در مناطق شهري زندگي مي كنند. در بسياري از كشورهاي در حال توسعه، روزانه افراد بسياري به مراكز شهري مهاجرت مي كنند و نرخ شهرنشيني هم در كشورهاي توسعه يافته و هم در كشورهاي در حال توسعه رو به افزايش است. اما جمعيت شهري چالش هاي عظيمي را بر منابع طبيعي وارد مي كند و سبب ايجاد مشكلات اجتماعي و زيست محيطي در مناطق شهري مي شود. بنابراين، افزايش نرخ شهرنشيني با چالش هاي بسياري همراه است. در ايران نيز طي 30 سال گذشته نرخ شهرنشيني نزديك به دو برابر شده است. درآمد ناپايدار شهري، فقر شهري، حاشيه نشيني و مسكن نامناسب شهري به عنوان ابر چالش‌هاي توسعه شهري در ايران محسوب مي شوند. تعيين محدوده هاي شهري يكي از راهكارهاي مورد استفاده در سياست هاي موسوم به مهار رشد شهرها يا مديريت رشد شهري است.روش بررسي: پژوهش مروري حاضر با هدف بررسي اهميت محدوده هاي شهري در كنترل و هدايت توسعه شهري و نقش محدوده هاي شهري در كنترل و هدايت توسعه شهر اراك انجام شده است. شهر اراك مركز استان مركزي، كه سه طرف آن را كوه و طرف ديگر را كوير احاطه كرده و از بسياري از جهات قابليت توسعه ندارد. لذا ميزان تراكم جمعيت در قسمت هاي مركزي و دروني شهر افزايش يافته است. مقدار شاخص توسعه زمين براي شهر اراك بالا بوده و  سطح انطباق مورفولوژيك پايين تر است.يافته ها و نتيجه گيري: يافته ها نشان مي دهد در صورت اعمال ضوابط ساخت و ساز ويژه پهنه هاي خيلي زياد و زياد مي توان جمعيتي بالايي را در بافت فرسوده اسكان داد. چنين فرايندي همچنين موجب توسعه شهر در يك الگوي نظام مند مي شود . لازم است كه شهرداري از ايجاد فضا ها و كاربري هاي عمومي چشم پوشي نكند  و با ايجاد فضاهاي عمومي در محلات و مشاركت در بين ساكنان را ايجاد نمايد. اصلاحاتي همچون تخريب ساختمان هاي قديمي و تاسيس سازه هاي بلند مرتبه نيازمند نظارت دقيق است تا تراكم بافت از حد مجاز بيشتر نشود.