بررسي ريزساختار و خواص مكانيكي فولاد Delta-Trip حاوي واناديم

تأثير عناصر ميكرو آلياژي بر خواص فولادهاي استحكام بالا، توسط محققان زيادي بررسي‌شده است. واناديم به علت تأثير مثبت در استحكام دهي محلول جامد، استحكام‌بخشي رسوب سختي و بهبود ريزدانگي، از اهميت بالايي برخوردار است ولي به‌صورت مستقل تأثير اين عنصر بر خواص فولاد delta-Trip بررسي نشده است از اين‌رو در تحقيق حاضر، تأثير افزودن عنصر واناديم در مقادير 0/12 و 0/25 درصد وزني بر خواص مكانيكي و ريزساختار فولاد delta-Trip بررسي ‌شده است. ساختار هر سه فولاد قبل از عمليات حرارتي حاوي فازهاي فريت دلتا، فريت آلوتروپيك، مارتنزيت و پرليت بود و سيكل عمليات حرارتي منجر به پايداري فاز آستنيت گرديد. افزودن 0/12 درصد وزني واناديم، باعث بهبود خواص مكانيكي شده و بهترين تركيب استحكام و ازدياد طول را با استحكام 866 مگا پاسكال و ازدياد طول 41 درصد ايجاد كرده است. افزايش بيشتر واناديم تا 0/25 درصد، تأثير منفي بر خواص مكانيكي داشت. افزايش مقدار واناديم با تشويق تشكيل فاز مارتنزيت و كاهش درصد آستنيت باقي ‌مانده، خواص مكانيكي را تضعيف كرد؛ ولي مقدار 12/0 درصد واناديم با افزايش استحكام از طريق استحكام دهي ناشي از محلول جامد و رسوب سختي، عدم ايجاد ساختار ترد مارتنزيتي و ايجاد ساختار لايه‌اي فريت دلتا، منجر به بهبود خواص مكانيكي شد. فولاد 0/12 درصد واناديم با شاخص شكل‌پذيري MPa.% 35700 در محدوده‌ي فولادهاي پيشرفته استحكام بالا نسل سوم قرار مي‌گيرد.