بررسي ميزان فلزات‌ سنگين كمپوست توليدي در صنايع كمپوست استان مازندران

زمينه و هدف: يكي از محدوديت‌هاي اصلي در استفاده از كمپوست، امكان وجود فلزات‌سنگين با غلظت‌هاي زياد است. اين عناصر بر خلاف آلاينده‌هاي آلي نمي‌توانند توسط ميكروارگانيسم‌ها تجزيه شوند و در غلظت‌هاي بالا براي خاك، گياهان، زندگي آبزيان و سلامت انسان سمي تلقي مي‌شوند. لذا مطالعه حاضر، به بررسي غلظت فلزات‌سنگين در كمپوست توليدي در صنايع كمپوست استان مازندران و مقايسه آن با مقادير استاندارد پرداخته است. روش بررسي: اين مطالعه، يك مطالعه توصيفي-مقطعي بوده كه در سال 1400-1399 انجام شد. نمونه‌ها از سه كارخانه كمپوست مازندران (بابل، بهشهر و تنكابن) با استفاده از روش نمونه‌برداري تصادفي برداشته شدند و طبق روش هضم اسيدي (موسسه ملي استاندارد 5615) آماده‌سازي شدند. غلظت فلزات‌سنگين در نمونه‌ها با استفاده از دستگاه ICP-OES اندازه‌گيري شد. يافته‌ها: ميانگين غلظت آرسنيك، روي، سرب، كادميوم، كبالت، كروم، مس و نيكل بر حسبmg/kg  در نمونه‌هاي مورد بررسي به ترتيب برابر با 3/47±1/38، 151/5±490، 12±74، 0/65±2/57، 1/46±4/5، 16/47±31/72، 49/9±186، 4/2±22/7 بوده است. ميانگين غلظت فلزات‌سنگين نيز در شهرهاي مختلف با استفاده از آزمون كروسكال واليس مقايسه شد كه بر اساس آن غلظت فلزات‌سنگين در هيچ كدام از شهرها تفاوت معني داري با همديگر نداشتند (0/05 p). نتيجه‌گيري: غلظت فلزات‌سنگين نمونه‌هاي كمپوست مورد بررسي كمتر از مقادير ذكر شده در استانداردهاي داخلي و خارجي بوده است، لذا محصول نهايي كمپوست كارخانجات مورد بررسي از نظر فلزات‌سنگين معيارهاي بهداشتي را رعايت كرده و قابليت استفاده ايمن در مقاصد محيط زيستي را دارد.