ارزيابي تأثير اختلاط كاربري اراضي شهري بر مصرف انرژي با تأكيد بر حمل و نقل شخصي (مطالعه موردي: شهر تبريز)

مقدمه:  صنعت حمل و نقل مصرف كننده بخش قابل توجهي از انرژي تحت تأثير عوامل مختلف تبعات مخرب فراواني در ابعاد مختلف و به ويژه زيست محيطي دارد.هدف:  تحقيق حاضر به بررسي اختلاط كاربري با رويكردهاي تركيب، تراكم و توزيع به بررسي تأثير اختلاط كاربري و برنامه‌ريزي كاربري زمين بر مصرف انرژي با تأكيد بر حمل و نقل در تبريز پرداخته است.روش شناسي:  ژوهش حاضر از نوع كاربردي و روش پژوهش آن توصيفي- تحليلي مي‌باشد. براي جمع‌آوري اطلاعات و داده‌ها از مطالعات كتابخانه‌اي و اسنادي، طرح‌هاي جامع و نهادها و سازمان‌هاي مرتبط استفاده شده است. براي محاسبه اختلاط كاربري از روش‌هاي آنتروپي، شاخص كثرت، شاخص توزيع و آماره كانوني و براي بررسي وضعيت انرژي از آمار مصرف انرژي در تبريز، ضريب مالكيت خودرو، ميزان جذب و توليد سفر، سرانه سواره و پياده و ميزان استفاده از انواع حمل و نقل عمومي و شخصي استفاده شده است. بررسي رابطه متغيرهاي تحقيق با استفاده از همبستگي پيرسون انجام گرفته است.قلمرو جغرافيايي پژوهش:  محدوده مورد مطالعه در اين پژوهش كلانشهر تبريز مي باشد. بر اساس اخرين سرشماري عمومي جمعيت شهر تبريز 1558693 نفر مي باشد و  بزرگ‌ترين شهر منطقه شمال‌غرب ايران مي باشد.يافته ها و بحث:  ميزان اختلاط كاربري در شهر تبريز در حد متوسط قرار دارد به گونه‌اي كه اين اختلاط در روش افت برابر با 0.6 و در روش اختلاط كاربري، تقريباً برابر با 0.72 و در روش HHI برابر با 0.61 است. دامنه تغييرات آماره كانوني در مناطق مختلف شهري تبريز (0.5) نشان‌دهنده توزيع نامناسب كاربري‌ها در سطح شهر تبريز است. از نظر شاخص كثرت، 6 كاربري در سطح بسيار مناسب، 6 كاربري در سطح متوسط و مناسب و 6 كاربري در سطح نامناسب از نظر تراكم قرار دارند.نتيجه گيري: نتايج حاصل از همبستگي پيرسون با شدت 0.712 در سطح معناداري 95% همبستگي بسيار قوي بين اختلاط كاربري و مصرف انرژي در حمل و نقل تبريز وجود دارد. در بين شاخص هاي حمل و نقل بيشترين همبستگي با مصرف انرژي به ترتيب شاخص هاي توليد و جذب سفر، سرانه سفر پياده، سرانه سفر سواره، طول معابر و ضريب مالكيت خودرو با ضرايب همبستگي 0.649، 0.632، 0.621، 0.425 و 0.293 مي باشد.