مددكاري اجتماعي روانپزشكي و راهبردهاي موثر در كاهش شكاف مراقبتي در خدمات سلامت روان نگاهي جامع، بين بخشي و اجتماع محور

مقدمه: به رغم شيوع قابل توجه اختلالات روانپزشكي و بار جهاني بالاي اين بيماري‌ها، بخش زيادي از افراد مبتلا به اختلالات روانپزشكي خدمات مورد نياز خود را دريافت نمي‌كنند كه از آن به شكاف مراقبتي ياد مي‌شود. يكي از اهداف سازمان بهداشت جهاني كاهش اين شكاف مراقبتي است. هدف از اين مطالعه مرور مهمترين راهبردهاي جهاني و منطقه اي براي كاهش شكاف مراقبتي است. روش: اين مطالعه به روش مروري و با جستجو در پايگاه‌هاي پاب مد، ساينس پروكوست و نيز اس اي دي، مگ ايران و نور مگ در بازه زماني 202-2010 با كليدواژه‌هاي mental health services، treatment gap،accessibility،care gap ،remote care و long distance intervention به زبان انگليسي و نيز خدمات سلامت روان، مراقبت از راه دور، شكاف درماني و دردسترسي خدمات به زبان فارسي انجام شد. در مجموع سي و هفت سند مطالعه شدند و يافته‌هاي مربوط به راهبردها خلاصه شد. نتايج: در اين مطالعات به چهار راهبرد كلي براي كاهش شكاف مراقبتي اشاره شده است، ادغام و يكپارچه‌سازي خدمات سلامت روان در سيستم مراقبت اوليه؛ مراقبت‌هاي از راه دور؛ ظرفيت‌سازي و به‌كارگيري نيروهاي غيرمتخصص آموزش ديده و مراقبت‌هاي مبتني بر اجتماع. اين راهبردها به‌ويژه به كشورهاي با درآمد پايين و متوسط توصيه شده‌اند و مطالعات مختلف اثربخشي آن‌ها را بررسي كرده‌اند. بحث و نتيجه‌گيري: ادغام يا يكپارچه‌سازي مراقبت سلامت روان مهمترين راهبرد كلان در سلامت روان است. چرا كه درمان در بيمارستان هاي روانپزشكي، درمان دارويي صرف، رواندرماني و مشاوره بدون پرداختن به عوامل اجتماعي موثر در اختلالات سلامت روان به ناكارآمدي رسيده است. مددكاران اجتماعي در نظام سلامت و به‌ويژه مددكاران اجتماعي روانپزشكي در كار با بيماران روان نيازمند اين رويكرد نوين مي‌باشند. حمايت رواني اجتماعي و مددكاران اجتماعي دو حلقه مفقود در نظام مراقبت سلامت روان هستند.