طرح مسئله و جايگاه آن در كتاب ‌هاي درسي رياضي دوره دوم متوسطه

هدف: طرح مسئله يكي از موضوعات مهم در آموزش رياضي است. تحقيقات نشان مي دهند كه استفاده معلمان از موقعيت هاي طرح مسئله در كلاس هاي درس و توانايي دانش آموزان در اين زمينه، در حد مطلوب نيست. با توجه به نقش مهم كتاب هاي درسي در آموزش رياضي، هدف پژوهش حاضر، بررسي و تحليل محتواي كتاب هاي درسي رياضي دوره متوسطه دوم از لحاظ توجه به طرح مسئله است. روش: اين پژوهش از نوع كيفي است و جامعه آماري آن تمامي كتاب هاي درسي رياضي دوره دوم متوسطه رشته هاي نظري در سال تحصيلي 1403-1402 است . تحليل محتوا به روش كريپوندرف انجام پذيرفت. ابتدا واژگان كليدي مويد طرح مسئله تعيين و سپس شناسايي آنها در كتاب هاي درسي صورت پذيرفت. چارچوب نظري استويانوا و الرتون كه موقعيتهاي طرح مسئله را به سه دسته آزاد، نيمه ساختار يافته و ساختار يافته تقسيم مي كند در اين پژوهش مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس اين چارچوب، كل محتواي كتاب ها مورد بررسي قرار گرفت. سپس موقعيتهاي طرح مسئله شناسايي و بر اساس سه موقعيت بيان شده، تفكيك شد. فراواني هركدام از موقعيت ها محاسبه و تحليل داده ها انجام پذيرفت. يافته ها: نتايج پژوهش نشان داد كه در 13 كتاب مورد بررسي، 75 موقعيت طرح مسئله وجود دارد كه 6/90 درصد آنها را موقعيت هاي نيمه ساختار يافته تشكيل مي دهند. كتاب حسابان2 پايه دوازدهم رشته رياضي و فيزيك با 16 موقعيت، بيشترين موقعيت طرح مسئله را داشت. همچنين در همه كتاب ها طرح مسئله نيمه ساختار يافته، بيشترين درصد طرح مسئله را به خود اختصاص داده بود. نتايج: نتيجه تحليل نشان داد كه توجه كمي به فعاليت هاي طرح مسئله توسط مولفان صورت گرفته است. با توجه به اهميت اين فعاليت ها، افزايش آنها از نظر كمي و كيفي توسط مولفان مي تواند به رفع اين نقص كمك كند.