اثر تعداد جوانه رأسي بنه بر گلدهي و برخي خصوصيات كيفي كلاله زعفران در دو سيستم كشت خاكي و هواكشت

اين تحقيق با هدف مقايسه محيط كشت (مزرعه و آيروپونيك) و حذف جوانه‌هاي جانبي (حذف كليه جوانه‌ها به غير از يك جوانه رأسي و حذف تمامي جوانه‌ها به غير از چند جوانه راسي) گياه زعفران بصورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي در سه تكرار در سال 1400 انجام گرفت. هر تكرار شامل 50 عدد بنه بود كه در مزرعه كاشت آن‌ها در بستر خاك و در محيط كنترل شده در سيني‌هاي كاشت چوبي صورت گرفت. صفات اندازه‌گيري شده شامل تعداد گل، وزن ترگل، وزن تر مادگي، وزن تر كلاله و خامه، عملكرد خشك خامه و كلاله و نيز محتواي مواد موثره كروسين و سافرانال بودند. نتايج تجزيه واريانس اثرات متقابل نوع بستر كاشت و تعداد جوانه رأسي بر تعداد گل، وزن تر و خشك گلبرگ، وزن تر و خشك مادگي، وزن تر و خشك كلاله، مقدار كروسين و سافرانال در سطح پنج درصد معني دار بود. بستر كشت آيروپونيك از نظر صفات كمي و كيفي مزيت بيشتري نسبت به كشت خاكي در محيط مزرعه نشان داد. تيمار حذف جوانه هاي جانبي به جز يك جوانه‌ي راسي، بيشترين مقادير پارامترهاي اندازه‌گيري شده را داشت. بيشترين وزن خشك كلاله در تيمار بستر كشت آيروپونيك و حذف جوانه هاي جانبي به جز يك جوانه راسي (1.377 گرم در 50 عدد بنه) مشاهده شد. مواد موثره كلاله (شامل كروسين و سافرانال) در كشت آيروپونيك مقادير بالاتري نسبت به كشت مزرعه‌اي نشان داد. بيشترين ميزان كروسين (26.6 درصد در هر گرم) در تيمار بستر كشت آيروپونيك با حذف جوانه هاي جانبي به جز يك جوانه راسي مشاهده شد. در مجموع مي‌توان بيان كرد كشت آيروپونيك در سال اول كشت زعفران مزيت بالاتري از نظر كمي و كيفي نسبت به كشت خاكي دارد.