بررسي وضعيت زعفران‌ كاران و عوامل زراعي تاثيرگذار در عملكرد زعفران در استان‌هاي خراسان

اين پژوهش با هدف تحليل برخي خصوصيات زعفران‌كاران و تعيين ميزان تاثير تعدادي از عوامل زراعي در عملكرد مزارع زعفران در استان هاي خراسان به عنوان قطب هاي توليد اين محصول در سال 98-1397 انجام شد. روش تحقيق به صورت توصيفي و از طريق مصاحبه حضوري و تكميل پرسش‌نامه (به تعداد 80 عدد) در بين زعفران كاران شهرستان هاي فاروج در استان خراسان شمالي، چناران، نيشابور و كاشمر در استان خراسان رضوي و فردوس در استان خراسان جنوبي انجام گرفت. عواملي از قبيل سن و ميزان تحصيلات زعفران‌كاران، مساحت مزارع، محدوده وزن بنه‌هاي مادري در زمان كاشت و مجموع وزن بنه‌هاي مادري كشت شده در سال اول، به عنوان عوامل مؤثر در عملكرد زعفران به صورت مجزا و در مواردي در مقايسه با يكديگر بررسي شدند. نتايج نشان داد كه با افزايش عرض هاي جغرافيايي، از سن زعفران كاران كاسته شده و همچنين با افزايش سن، ميزان تحصيلات كاهش يافت. البته شيب اين روند با افزايش عرض جغرافيايي كندتر شده و در نيمه شمالي استان خراسان بزرگ، زعفران كاران جوان تر با تحصيلات بيشتر در مزارع حضور داشتند. با افزايش عرض جغرافيايي، مساحت مزارع نيز بزرگ‌تر شد كه به دلايل مختلفي از جمله جوان‌تر شدن زعفران‌كاران و همچنين اقليم بهتر در نيمه شمالي استان خراسان بزرگ مي باشد. اثر صفات سطح زير كشت و مجموع وزن بنه هاي مادري كشت شده در سال اول بر ميزان عملكرد خشك كلاله، معني دار بودند. در مجموع مي‌توان نتيجه گرفت كه زعفران كاران به خصوص در سال هاي اخير، علاوه بر جوان تر شدن و تحصيلات بيشتر، به دليل شرايط اقليمي و زراعي مناسب‌تر، تمايل به كشت زعفران در عرض‌هاي جغرافيايي بالاتر داشته اند.