ظهور سنت اندرزدهي سياسي در نگاره دارا و رمه دار، بوستان سعدي نسخه ۸۹۳ هجري قمري

انديشيدن به ضرورت‌هاي سياسي-اجتماعي يكي از وجوه نگارگري كمال‌الدين بهزاد است. براساس اسناد تاريخي، خطاي سلطان حسين بايقرا در تشخيص دوست از دشمن و انتصاب‌هاي او در قشلاق مرو در سال ۸۹۲ هجري‌قمري، به‌عنوان يكي از عوامل بي‌نظمي دربار و نظام سياسي در سال‌هاي ۸۹۲ تا ۸۹۵ هجري‌قمري مطرح است. در نسخه‌اي از بوستان سعدي با تاريخ ۸۹۳ هجري‌قمري، نگاره‌اي از حكايت دارا و رمه‌دار توسط كمال‌الدين بهزاد به‌جاي مانده كه از آثار شاخص نگارگري مكتب هرات محسوب مي‌شود. اين نگاره ضمن بهره‌گيري از اندرز طرح شده در حكايت سعدي، بروزاتي اندرزگون در مواجهه با بي‌نظمي در دربار سلطان حسين بايقرا و خطاي او در تشخيص دوست از دشمن را آشكار مي‌كند. بر اين اساس، هدف از اين پژوهش شناخت امكانات بصري سنت اندرزدهي سياسي و هم‌چنين، شناخت شيوه‎ها و ابزارهاي بصري در رسيدن به اين هدف در قالب نگارگري مكتب هرات است. هم‌چنين، اين پرسش طرح گرديد كه: كمال‌الدين بهزاد در چه وجوه و بخش‎هايي از اين نگاره به اهداف اندرزگون دست يافته است و ابزار بصري مورد استفادهِ او چه بوده است؟ ضرورت و اهميت اين مقاله نيز در بررسي وجوه سياسي-اجتماعي هنر ايران است. در اين مطالعه، روش پژوهش توصيفي-تحليلي و تاريخي و روش گردآوري داده‌ها به صورت اسنادي و كتابخانه‌اي است. نتايج به‌دست آمده نشان مي‌دهد: كمال‌الدين بهزاد با شكل‌دهي به اين نگاره، به‌عنوان تصويري برآمده از سنت اندرزدهي سياسي، سلطان حسين بايقرا را مخاطب قرارداده و بروز بي‌نظمي در دربار و خطاي او در تشخيص دوست از دشمن را مورد اندرز قرار مي‌دهد.