روش‏هاي پيشگيري وضعي از جرائم بانكي در نظام بانكي افغانستان

پيشگيري از جرائم،‌ نخستين گام جهت تحقق عدالت كيفري است. مبارزه با جرائم از دو طريق پيشگيري وضعي و اجتماعي ممكن خواهد بود كه اغلب پيشگيري وضعي به‌دليل سرعت در نتيجۀ حاصله، بيشتر مورد اقبال قرار مي‏گيرد. پيشگيري وضعي عبارت از تدابيري است كه با ايجاد تغيير نظام‌مند و دائمي در محيط،‌ باعث كاهش فرصت‏ها و افزايش خطرات جرم مي‏شود. امروزه مهم‏ترين‏ پرونده‏هاي اقتصادي كيفري در افغانستان مربوط به جرائمي بوده كه از طريق بانك‏ها رخ داده است. همين امر ضرورت پيشگيري وضعي از جرائم بانكي را دوچندان ساخته است. بنابراين با اعمال روش‏هاي پيشگيري وضعي از جرم،‌ مي‏توان تا حد زيادي از جرائم بانكي در افغانستان پيشگيري كرد. پژوهش حاضر در تلاش است تا با توجه به روش‏هاي چهارگانۀ كلارك،‌ پيشگيري از جرائم بانكي را تبيين كند و از اين طريق، راهكارهايي را براي كاهش فرصت‏ها و افزايش خطرات ارتكاب جرائم بانكي ارائه دهد. در روش اول (افزايش تلاش و زحمت براي ارتكاب جرم)،‌ مي‏توان از طريق سخت كردن آماج جرائم ازقبيل شفاف‏سازي و ايجاد سامانه‏هاي ملي بانكي و كنترل تسهيل‌كننده‏هاي جرائم ازقبيل جابه‌جايي دورۀ كارمندان بانكي و تقويت بانكداري الكترونيك از جرائم بانكي پيشگيري كرد. در روش دوم (افزايش خطرات جرم)،‌ مي‏توان از طريق ايجاد سيستم نظارتي جامع،‌ نظارت و شناسايي كارمندان بانك و تعيين مدير عليه مبارزه با جرائم بانكي باعث پيشگيرياز جرائم بانكي شد. در روش سوم (كاهش منافع و عوايد حاصله از جرم)،‌ مي‏توان از طريق كاهش جذابيت جرم و محروم كردن از منافع و در روش چهارم (حذف معاذير) از طريق وضع قوانين،‌ آگاهي و تسهيل اجراي قوانين از جرائم بانكي پيشگيري كرد.