نقش عقل در رفتار انسان بر اساس روايات علوي

تا كنون و به صورت جداگانه پژوهش هاي متعددي با موضوع «عقل» در حوزه معرفت شناسي و نيز موضوع «رفتار» در حوزه اخلاق و تربيت صورت پذيرفته است. نوشتار پيش رو، با محوريت كلام امام علي (عليه السلام) به مطالعه ميان رشته اي موضوع «عقل و رفتار» پرداخته است؛ زيرا بدون شك روايات اميرالمؤمنين (عليه السلام)، به عنوان يكي از منابع مهم در پژوهش ها و نظريه پردازي هاي اسلامي محسوب مي شود. در اين مقاله، تلاش گرديده تا چيستي و چگونگي ارتباط عقل و رفتار و نيز ابعاد و زواياي مختلف آن ارائه گردد. يافته هاي اين پژوهش نشان دهنده سير تكاملي و تنازلي دو سويه است. از سويي، از روايات بسيار به دست مي آيد كه چگونگي رفتار فرد و جامعه، نشانگر ميزان و سطح رشد عقل آنان است. همچنين با دقت در ديگر روايات، دريافت مي گردد كه انسان، با عقل خويش در سه ساحت و حوزه رفتارشناسي، رفتارگرايي و رفتارسازي ورود پيدا مي كند. اين تحقيق با روش توصيفي-تحليلي، مسئله مذكور را در احاديث علوي موردِ بررسي قرار داده است.