وضعيت سنجي و شناخت روابط «عقل معاد» و «عقل معاش» در سيرحركت انسان

سير تكاملي انسان متوقف به عملكرد «عقل» او مي‌باشد. عقلي كه از منظرهاي مختلف قابليت دسته‌بندي و تقسيم‌بندي دارد. يكي از آن‌ها، تقسيم عقل به «عقل معاد» و «عقل معاش» مي‌باشد؛ «عقل معاد» متكفل راه بري ساحت معنا و «عقل معاش» متكفل راه بري ساحت ماده ي انسان مي باشد؛ در اين مسير به دلايل مختلف نسبت ها و روابط گوناگوني بين آن دو نوع عقل برقرار مي گردد؛ روابطي كه در شرايطي منتج به سعادت و در شرايطي منتج به شقاوت انسان مي گردد؛ رسالت اين مقاله شناسايي انواع اين روابط و دلايل به وجود آمدن آنان مي باشد. اين مقاله از نوع پژوهش هاي توصيفي بوده و از نظر هدف بنيادين مي باشد و داده هاي مورد نياز در آن به روش اسنادي با ابزار فيش بردازي گردآوري و پس از آن به روش كيفي اجتهادي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. در اين پژوهش مشخص گرديد با توجه به عملكرد آن دو عقل، سه رابطه و نسبت بين آنان در طي سير تكاملي انسان برقرار مي باشد؛ رابطه اي كه عقل معاد بر ساير شئون انسان سلطه ي افراطي مي يابد، رابطه اي كه عقل معاش بر عقل معاد و حركت انسان چيره مي‌گردد و رابطه‌اي كه عقول به قاعده ي خلقتشان نسبتي برابر در حركت انسان دارند و بين آنان رابطه ي تعادل برقرار بوده كه نتيجه ي دو رابطه ي اول، شقاوت انسان و رابطه ي آخر سعادت مي باشد.