ارائه مدل بين‌المللي‌سازي كسب‌وكارهاي تعاوني محور در ايران

هدف: بين‌المللي شدن در دنياي مدرن امروز كه مملو از ابهامات زياد است ضروري است. بين‌المللي شدن، ناشي از نياز شركت‌ها به دسترسي به بازارهاي جديد خارج از كشور و تنوع مالي است؛ لذا هدف مطالعه حاضر، ارائه مدلي جهت حضور شركت‌هاي تعاوني در بازارهاي خارجي است. روش: براي نيل به اين هدف كه ازطريق روش تحقيق آميخته با رويكرد اكتشافي (كيفي - كمّي) انجام شده است ابتدا ازطريق پرسش‌نامه نيمه‌ساختاريافته 19 مصاحبه با متخصصان و خبرگان الگوي بين‌المللي‌سازي كسب‌وكارهاي تعاوني محور را بر اساس راهبرد پژوهش كيفي و با استفاده از نرم‌افزار كدگذاري MAXQDA  مدل‌سازي كرده و سپس در مرحلة دوم، با جمع‌آوري اطلاعات از طريق پرسش‌نامه از 384 نفر  مديران و خبرگان در شركت‌هاي  تعاوني و با استفاده از روش معادلات ساختاري (SEM) روابط بين عناصر نظريه با استفاده از نرم‌افزار Smart Pls3  در معرض آزمون كمّي قرار گرفته است. در اين پژوهش به‌منظور تعيين حجم نمونه در بخش كيفي استفاده از روش نمونه‌گيري هدف‌مند و اصل اشباع و  روش نمونه‌گيري خوشه‌اي تصادفي در بخش كمّي استفاده  شد. قبل از توزيع پرسش‌نامه در جامعه، روايي صوري آن توسط اساتيد دانشگاهي تأييد و با محاسبه آلفاي كرونباخ، پايايي آن نيز روي همه متغيرها تأييد شد. يافته‌ها: يافته‌هاي مطالعه مشتمل بر دو بخش است كه در بخش اول مجموعه‌اي از عوامل مؤثر بر بين‌المللي‌سازي كسب‌وكارهاي تعاوني محور در قالب يك الگوي پارادايمي كه تا كنون كمتر به آن توجه شده است خلاصه شد. اين الگو، از پنج مؤلفه شكل‌گرفته است: شرايط علّي، شرايط زمينه‌اي، شرايط مداخله‌گر، راهبردها و پيامدها و در بخش دوم ميزان اهميت اين عوامل مشخص شد. يافته‌هاي تحقيق نشان‌دهنده آن است كه شرايط علّي با ضريب مسير 0.524 تأثير مثبت و معناداري بر پديده محوري دارد، همچنين پديده محوري با ضريب مسير 0.137، بستر با ضريب مسير 0.295، عوامل مداخله‌گر با ضريب مسير 0.473، راهبرد مشتري‌مداري با ضريب مسير 0.793 بر پيامدها تأثير مثبت و معناداري دارد. نتيجه: بر اساس الگوي شناسايي شده مي‌توان گفت كه با افزايش و تقويت هر يك از مولفه‌هاي تأثيرگذار شناسايي شده با راهبردهاي مختص به هر يك از آنها مي‌توان به بين‌المللي شدن كسب‌وكارهاي تعاوني محور كمك نمود و همچنين نتايج حاصل از پژوهش نشان داد  تأثير راهبرد مشتري‌مداري بر پيامدها در بين ساير روابط از حيث اهميت شدت ضريب مسير دارد كه با برنامه‌ريزي در راستاي ارتقا و سازماندهي  اين مؤلفه بر اساس درجه اهميت مي‌توان به بهبود عملكرد در تعاوني‌ها دست‌يافت؛ لذا پيشنهاد مي‌شود باتوجه‌به مشخص‌شدن علل و عوامل  اصلي مؤثر در بين‌المللي شدن شركت‌هاي تعاوني، لازم است دست‌اندركاران امر تعاون كشور نسبت به رفع علت‌ها و اجرا راهبردهاي احصا شده از اين مدل اقدام نمايد تا به پيامدهاي مطلوب در زمينه افزايش حضور شركت‌هاي تعاوني در بازارهاي بين‌المللي برسد.