مروري بر كتاب از وحشت تا اميد

مروري بر كتاب از وحشت تا اميد A Review of the Book from Horror to Hope محسن رضائيان[1] Mohsen Rezaeian   كتاب از  وحشت تا اميد (From Horror to Hope) با زير عنوان شناخت و پيشگيري از اثرات جنگ بر سلامت (Recognizing and Preventing the Health Impacts of War)، توسط دكتر لوي (Levy) به رشته تحرير در آمده است. اين كتاب، توسط انتشارات دانشگاه آكسفورد (Oxford University Press) در سال 2022 ميلادي و در 304 صحفه همراه با 46 تصوير، به زيور طبع آراسته شده است. دكتر لوي، اپيدميولوژيست و پزشك شناخته شده آمريكايي است كه به طور گسترده درباره اثرات جنگ، تروريسم، بي‌عدالتي‌هاي اجتماعي و تغييرات اقليمي، به انتشار كتب و مقالات گوناگون، همت گماشته است. تعداد كتاب‌هايي كه وي تاكنون در اين زمينه‌ها منتشر كرده است، 20 مورد و تعداد مقالات و فصول كتابي كه نوشته است از 250 مورد، گذر كرده است. با اين وجود، همان‌طور كه از اسم اين كتاب بر مي‌آيد، رويكرد لوي در اين كتاب، عبور از وحشت جنگ و رسيدن به اميد صلح است. وي در مقدمه‌ كتاب مي‌نويسد: من اين كتاب را به سه دليل نوشته‌ام: براي گسترش درك شما از اثرات جنگ بر سلامت، براي اين‌كه شما را قادر به تشخيص جلوگيري از اين اثرات بكنم، و به خاطر اين‌كه بتوانم شما را درگير پيشگيري از جنگ و ترويج صلح نمايم. براي جامه‌ عمل پوشاندن به اين سه هدف متعالي، لوي كتاب خود را در پانزده فصل به رشته تحرير در آورده است كه اين فصول را در پنج بخش و به شرح زير ارائه مي‌نمايد: بخش اول به عنوان مقدمه، داراي سه فصل با عناوين مختلف شامل ديدگاه بهداشت عمومي درباره جنگ، ماهيت جنگ، و هم‌چنين حقوق بشر، اخلاق و حقوق بشردوستانه بين‌المللي است. بخش دوم، با عنوان انواع سلاح‌ها داراي دو فصل با عناوين سلاح‌هاي متعارف و سلاح‌هاي شيميايي، بيولوژيكي و هسته‌اي است. بخش سوم، با عنوان اثرات سلامت بر غيرنظاميان داراي شش فصل با عناوين ضرب و جرح، سوء تغذيه و بيماري‌هاي واگير، اختلالات رواني، اثرات نامطلوب بر سلامت باروري، بيماري‌هاي غيرواگير، و جمعيت‌هاي آسيب پذير مي‌باشد. عنوان بخش چهارم نيز، ساير اثرات و مستندات آن‌ها بوده و مشتمل بر سه فصل با عناوين اثرات بهداشتي بر پرسنل نظامي و جانبازان، اثرات بر محيط زيست، و تعيين اثرات سلامت جنگ مي‌باشد. بالاخره، بخش پنجم با عنوان آينده، داراي يك فصل با عنوان جلوگيري از جنگ و ترويج صلح است. اين كتاب هم‌چنين مستقل از فصل‌هاي خاص، در برگيرنده 16 نمايه‌ از افرادي است كه در پرداختن به اثرات جنگ بر سلامت، نقش‌ حياتي ايفاء كرده‌اند. با اين بخش‌بندي كتاب، لوي نهايت تلاش خود را نموده تا در چهار بخش اول كتاب، همه اثرات مخرب جنگ بر سلامت را به تصوير بكشد. او در اين زمينه مي‌نويسد كه اين كتاب بسياري از وحشت‌هاي جنگ را توصيف مي‌كند: مردان جوان كشته مي‌شوند؛ زنان مورد تعرض قرار مي‌گيرند؛ كودكان از والدين خود جدا مي‌شوند؛ بيمارستان‌ها بمباران مي‌شوند؛ به كاركنان بهداشتي حمله مي‌شود؛ سوءتغذيه و بيماري‌ها شايع مي‌گردند؛ آسيب‌‌هاي رواني متعدد پديد مي‌آيند؛ و جوامع، فرهنگ‌ها و محيط زيست تخريب مي‌گردند. با اين وجود، در بخش آخر كتاب و به شكلي هنرمندانه، لوي روزنه‌هاي اميد را دل خوانندگان خود ايجاد مي‌كند. به باور وي، اين كتاب دلايل بسياري براي اميدواري را نيز شرح مي‌دهد: حل و فصل بسياري از اختلافات بدون خشونت؛ افزايش اسنادي كه اثرات وحشتناك جنگ را نشان مي‌دهند؛ افزايش آگاهي عمومي از اثرات مخرب جنگ بر سلامت، افزايش گسترده حمايت‌هاي بين‌المللي براي محافظت از غيرنظاميان در طول جنگ؛ محاكمه افرادي كه قوانين بين المللي بشردوستانه را به هنگام جنگ نقض مي‌كنند؛ بهبود ارائه كمك‌هاي بشردوستانه به قربانيان جنگ؛ موفقيت معاهدات قديمي در ممنوعيت مين‌هاي زميني ضد نفر و سلاح‌هاي شيميايي؛ و رشد فزآينده افراد و سازمان‌هايي كه به بررسي اثرات جنگ بر سلامت پرداخته و يا براي جلوگيري از جنگ و ترويج صلح، تلاش مي‌نمايند. براي راقم اين سطور، باعث خرسندي است كه لوي در صفحه 250 كتاب خود به موضوع بسيار مهم اپيدميولوژي صلح پرداخته است. او مي‌نويسد كه دانش اپيدميولوژي را مي‌توان نه تنها در مورد بررسي جنگ و اثرات آن بر روي سلامت، بلكه براي اثرات صلح بر سلامت نيز به كار برد. محسن رضائيان، اپيدميولوژيست ايراني، در مقاله اخير خود مفهوم اپيدميولوژي صلح را مطرح كرده است كه هدف آن تقويت صلح، با فعاليت‌هاي پيشگيرانه ابتدايي و يا اوليه است (1). اپيدميولوژي صلح، براي تمركز بر اثرات مثبت صلح بر سلامت عمومي، مانند افزايش اميد به زندگي طراحي شده است. مطالعات اپيدميولوژي صلح را مي‌توان قبل از آنكه جنگي رخ دهد، براي كمك به جلوگيري از جنگ و ترويج صلح استفاده نمود . با توجه به جامعيت و اهميت مطالب مندرج در اين كتاب، مطالعه آن براي تمام متخصصين علوم سلامت، هم‌چنين متخصصين ساير علوم كه به پيشگيري از جنگ و ترويج صلح علاقمند مي‌باشند، توصيه مي‌گردد. References 1. Rezaeian M. “War epidemiology” versus “peace epidemiology”: A personal view. Archives of Iranian Medicine 2020; 23: S38-S42. ارجاع: رضائيان م. مروري بر كتاب از وحشت تا اميد. مجله علمي پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي رفسنجان، سال 1403، دوره 23 شماره 3، صفحات: 174-173. Citation: Rezaeian M. A Review of the Book from Horror to Hope. J Rafsanjan Univ Med Sci 2024; 23 (3): 173-4. [Farsi]   [1]- استاد گروه آموزشي اپيدميولوژي و آمار زيستي، دانشكده بهداشت، مركز تحقيقات محيط كار، دانشگاه علوم پزشكي رفسنجان، رفسنجان، ايران     كد پستي: 7718175911، تلفن: 31315243-034، پست الكترونيكي: moeygmr2@yahoo.co.uk، اركيد:  0000-0003-3070-0166