تاثير ارتفاع و دماي سطح زمين بر عملكرد محصولات بارشي ماهواره‌اي در مقياس ماهانه در ايران

استفاده از محصولات بارش ماهواره‏اي براي برآورد داده ‏هاي بارش در مقياس منطقه ‏اي راهكاري جديد محسوب مي‏شود. اين محصولات خود داراي خطاهاي گوناگوني هستند، به همين دليل، ارزيابي و بررسي صحت اين داده ‏ها پيش از استفاده ضروري است. از آنجائي كه بارش به شرايط اقليمي و خصوصيات فيزيوگرافي منطقه وابسته است، بنابراين در پژوهش حاضر، ضمن اعتبار‏سنجي و صحت‏ سنجي محصولات ماهواره‏اي بارش، به بررسي تاثير دما و ارتفاع بر عملكرد محصولات بارشي ماهواره ‏هاي MERRA، TRMM و CHIRPS در مقياس ماهانه، در بازه زماني 2005 تا 2019 و با استفاده از 222 ايستگاه سينوپتيك واقع در سطح كشور ايران پرداخته شده است. نتايج نشان مي دهد كه به ترتيب مقدار ريشه ميانگين مربعات خطا براي ماهواره ‏هاي TRMM، MERRA و CHIRPS برابر با 23.8 ،30.6 و 35 ميليمتر است كه نشان‏ دهنده عملكرد مطلوب ماهواره TRMM نسبت به دو ماهواره ديگر است؛ با بررسي شاخص آستانه موفقيت مي‏توان گفت كه طبق اين شاخص، هر سه ماهواره عملكرد بسيار خوب و تقريبا مشابهي دارند به طوري كه مقدار اين شاخص به ترتيب براي ماهواره‏ هاي MERRA، TRMM و CHIRPS برابر 0.864، 0.797 و 0.776 است. همچنين نتايج نشان داد كه ماهواره TRMM در تمامي طبقات دمائي و ارتفاعي بهتر از دو ماهواره ديگر عمل مي‏كند. در ارتفاعات كمتر از 500 متر و بيشتر از 1500 متر و دماهاي زير 18 درجه سانتي گراد، MERRA عملكرد خوبي نسبت به CHIRPS داشته و برآورد بهتري از بارش واقعي ارائه داده است.