همبستگي كانونيكال توسعه بر نابرابري در ايران

اهداف: نسبت ميان توسعه و نابرابري در ايران معاصر همواره از موضوعات مهم و چالش‌برانگيز بوده است كه اذهان بسياري از انديشمندان جامعه ايران را به خود مشغول داشته است. در همين راستا، در مطالعه حاضر تلاش شده است با تكيه بر تحليل همبستگي كانونيكال، ارتباط ميان مجموعه متغيرهاي سازنده سازه توسعه اقتصادي_اجتماعي و مجموعه متغيرهاي سازنده سازه نابرابري اجتماعي در جامعه ايران مورد بررسي تجربي قرار گيرد. روش مطالعه: با توجّه به ماهيت موضوع و همچنين پرسش اصلي، پژوهش حاضر از حيث نوع مطالعه، تبييني مي باشد كه از روش تطبيقي ِكمّي درون‌كشوري با واحد تحليل ،ايران/ سال، براي دوره زماني 1368 تا 1398 استفاده شده است. يافته ها: مقدار ضريب همبستگي كانونيكال براي ريشه اصلي اول معادل 898/0 بوده است كه مبين رابطه‌اي قوي بين تركيبي از دو مجموعه متغيرهاي نشانگر سازه‌هاي توسعه اقتصادي_اجتماعي  و نابرابري اجتماعي است. مجذور اين همبستگي معادل با 806/0 بدست آمد كه مبين آن بود كه مجموعه متغيرهاي سازنده توسعه اقتصادي _ اجتماعي توانسته‌اند حدود 81 درصد از تغييرات مجموعه متغيرهاي سازنده نابرابري اجتماعي را پيش‌بيني و تبيين كنند. مقدار ضريب همبستگي كانونيكال تابع دوم نيز معادل 692/0 بدست آمد كه با توجه به سطح معناداري آن مورد تفسير قرار گرفت. نتيجه گيري:  نتايج همبستگي كانونيكال ريشه اول نشان داد كه رابطه‌اي بسيار قوي (با ضريب همبستگي 90/0) ميان تركيبي خطي از دو مجموعه از متغيرهاي سازنده توسعه اقتصادي-اجتماعي و نابرابري اجتماعي در ايران وجود داشته كه از لحاظ آماري نيز كاملاً معنادار بوده است. نتيجه نهايي آن كه، افزايش شاخص‌هاي توسعه اقتصادي-اجتماعي در دوره زماني 1368 تا 1398 در ايران، احتمال عميق‌تر شدن ميزان نابرابري اجتماعي را بشدت افزايش داده است.