مطالعه كيفي دينداري طبقه متوسط جديد به شيوه نظريه داده بنياد

اهداف: وظيفۀ جامعه‌‌شناسي دين، شناخت صورت‌‌هاي گوناگون بهره‌‌گيري از دين است كه افراد به كار مي‌‌گيرند. بنابراين، دينداري همان بهره و كاربرد دين در چارچوب زندگي روزمره افراد است كه به فراخور موقعيتِ اقتصادي و اجتماعي آنان شكل‌‌هاي متنوعي پيدا كرده است. هدف پژوهش حاضر، بررسي وضعيت دينداري طبقۀ متوسط جديد است. روش مطالعه: اين پژوهش با رويكرد كيفي و با روش نظريه داده بنياد انجام گرفته است. مشاركت‌‌كنندگان در اين پژوهش دينداران طبقۀ متوسط جديد در شهركرد هستند كه از طريق نمونه‌‌گيري هدفمند از نوع ملاك‌‌محور انتخاب شده‌‌اند. داده‌‌ها از طريق مصاحبۀ نيمه ساخت‌يافته با شانزده نفر از افراد اين طبقه جمع‌‌آوري شده است. به‌منظور تجزيه‌وتحليل داده‌‌ها از روش كدگذاري باز، محوري و انتخابي و براي تأمين روايي و پايايي از معيارهاي گوبا و لينكلن استفاده شده است. يافته‌‌ها: يافته هاي تحقيق بيانگر نوزده مقولۀ منتخب است كه در قالب يك مدل پارادايمي با مقولۀ محوري (عرفي شدن كنشگري ديني طبقۀ متوسط جديد)، شرايط علّي (نوگرايي، عقل‌‌گرايي، علم‌‌گرايي، فردگرايي و مادي‌‌‌‌گرايي)، شرايط زمينه‌‌اي (جامعه‌‌پذيري ديني غير‌‌الزام‌‌آور)، شرايط مداخله‌‌اي (پايگاه اقتصادي - اجتماعي بالا)، راهبردها (دينداري عقلاني، دينداري نوگرا، دينداري اخلاق‌‌گرا، دينداري گزينشي و دينداري سكولار)، و پيامدها (كاهش نقش دين در زندگي روزمره، نگرش اين‌جهاني به دين، خود‌‌تشخيصي در امور ديني، مداراي ديني، تقدس‌‌زدايي و گرايش به معنويت‌‌هاي جديد) سازمان يافته است.نتيجه گيري:  نتايج بيانگر آن است كه گر-چه دينداري طبقۀ متوسط جديد از شكل سنتي آن فاصله و شكل‌‌هاي متفاوتي را به خود گرفته، اما عناصر ديني هنوز از ذهنيت جمعي اين طبقه رخت برنبسته و با آن همنشين و همراه است.