رابطۀ سرمايۀ اجتماعي و فرهنگي با مسؤوليت‌پذيري زيست‌محيطي

امروزه از مهم ترين مسائل زيست انساني، توجه به محيطي است كه در آن زندگي مي كند. هدف از اين مطالعه بررسي رابطه بين سرمايۀ اجتماعي و فرهنگي با مسؤوليت‌پذيري زيست‌محيطي بر مبناي مفهوم سرمايه در انديشۀ بورديو است. روش مطالعه: اين پژوهش به روش پيمايشي با جامعۀ آماري شهروندان 15 ساله و بيشتر شهر ياسوج اجرا شده است. حجم نمونه مبتني بر فرمول كوكران و بر اساس واريانس محاسبه شده از پيش‌آزمون و با 95 درصد اطمينان، 323 نفر تعيين شد. اعتبار پرسش نامه نيز از نوع صوري و پايايي آن با استفاده از آلفاي كرونباخ اندازه ‌گيري شد.يافته ها: نتايج تحقيق نشان داد كه بين سرمايۀ اجتماعي و سرمايۀ فرهنگي تجسم‌ يافته با مسؤوليت‌پذيري زيست ‌محيطي رابطۀ معناداري وجود دارد. بين متغيرهاي زمينه‌ اي (جنسيت، تحصيلات، وضعيت اشتغال، وضعيت تأهل) با مسؤوليت‌ پذيري زيست‌ محيطي رابطۀ معناداري وجود ندارد. مدل‌يابي معادلۀ ساختاري نشان داد كه 44 درصد از واريانس متغير مسؤوليت‌ پذيري زيست‌ محيطي توسط متغيرهاي سرمايۀ اجتماعي (با تأثير بيشتر) و سرمايۀ فرهنگي تبيين مي شود. نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش و نظريۀ بورديو، هرچه سرمايۀ اجتماعي و فرهنگي شهروندان بيشتر باشد مسؤوليت‌پذيري زيست‌محيطي مطلوب‌تري دارند. در شهر ياسوج به دليل التزام به روابط و پيوندهاي قومي و طايفه‌اي، برخورداري از سرمايۀ اجتماعي در قالب حمايت اجتماعي در شبكه‌هاي ارتباطي نقش بسيار مؤثري در ترغيب مردم به رفتارهاي مسؤولانۀ زيست‌محيطي دارد. بنابراين، در راستاي آموزش ‌هاي نظري و عملي افراد در رفتارهاي مسؤولانۀ زيست ‌محيطي با استفاده از خود شهروندان، صدور مجوز فعاليت به سازمان‌هاي مردم‌نهاد در حيطۀ محيط‌زيست با حداقل دخالت دولت، برگزاري كارگاه ‌ها و همايش ‌ها و اجتماعات عمومي، تقويت پل ‌هاي ارتباطي بين مردم و سازمان‌هاي مسؤول در حوزۀ محيط‌زيست به‌ويژه از طريق فضاي مجازي، تقويت ارتباطات و اعتمادسازي بين مردم و سازمان‌هاي غيردولتي از جمله نهادهاي مذهبي و آموزش خانواده‌ ها از طريق مدارس پيشنهاد مي‌شود.