تحليلي بر اقدامات عمراني در بارگاه رضوي در دوره حكومت سني مذهب سلجوقيان

بعد از شهادت امام رضا7، حرم مطهر رضوي در كانون توجه حكومت هاي سني مذهب مستقر در خراسان قرار گرفت. در دوران حكومت ساماني و غزنوي، كارگزاران اين دو حكومت نسبت به حرم مطهر رضوي احترام و ارادت داشتند. رفتار تساهل‌آميز سامانيان و غزنويان نسبت به حرم مطهر رضوي، زمينه و بستري را براي اقدامات بعدي در دوران حكومت سلجوقيان فراهم ساخت. پژوهش حاضر به تحليلي بر اقدامات عمراني در حرم مطهر رضوي در دوره حكومت سلجوقيان با روش «توصيفي - تحليلي» پرداخته است. اين پژوهش كوشيده است با بهره‌گيري از منابع تاريخي و آثار برجاي مانده در حرم مطهر رضوي و در موزه آستان قدس، تحقيقي تاريخي، باستان‌شناسانه، معمارانه و اجتماعي ارائه دهد. هدف مقاله پاسخ به اين پرسش اصلي است كه رفتار سلاطين‌ سلجوقي و وابستگان آنان نسبت به حرم مطهر رضوي چگونه بوده است؟ نتايج پژوهش حاكي از آن است كه بستري كه حكومت هاي سامانيان و غزنويان ايجاد نمودند، موجب شد سلاطين بزرگ سلجوقي نيز احترام و ارادت قلبي نسبت به حرم مطهر رضوي داشته باشند. علاوه بر اين، در زمان سلطان سنجر بيشترين اقدامات عمراني در اين مكان مقدس صورت گرفت. رفتار تساهل آميز سلطان ‌سنجر نسبت به اقدامات عمراني وزير شيعي اش، ابوطاهر قمي و خاندان كاكويه شيعي، منجر به گسترش تشيع محبتي و عاطفي در ميان زنان خاندان سلجوقي گرديد. از اين‌رو زنان خاندان سلجوقي با توجه به بسترهاي فرهنگي ايجاد شده، توجه ويژه اي به حرم مطهر رضوي داشتند.