بررسي تطبيقي تجلي جمال محبوب در ديوان ابن‌فارض و ملاي جزيري

يكي از مباحث مهم و قابل توجّه در عرفان اسلامي، مبحث تجلّي است. به گونه‌اي كه شعراي اهل عرفان و تصوف در اكثر ديوان اشعار خود به صورت گسترده به موضوع حسن و جمال محبوب پرداخته‌اند. ديوان شاعر عارف عرب‌زبان، ابن‌فارض (576-632 ق) و مُلاي جزيري كُرد (975- 1050ق)، سرشار از تجلّي جمال محبوب است و نام آنان در حوزۀ عرفان و تصوف در كنار نام كساني همچون شيخ شهاب‌الدين سهروردي، ابن‌عربي، صدرالدين قونوي، مولوي بلخي و مولانا خالد شهرزوري جاي گرفته است و اشعار آنان كه مزين به موضوع زيبايي بودند، در حلقه‌هاي ذكر صوفيه سروده مي‌شده‌اند. در اين مقاله ديوان اشعار اين دو شاعر عارف، با تكيه بر زيبايي جمال محبوب، به روش توصيفي-تحليلي مورد بررسي قرار گرفته است. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه اشعار هر دو شاعر وجه تشابه فراواني به هم دارند. اين تشابهات بيان مي‌دارند كه موضوع حسن و جمال در هر زمان و به هر زبان، از حيث محتوي و شيوۀ بيان، از يك سرچشمۀ فكري و فطري جاري شده است.