واكاوي بسترهاي فرهنگي و اجتماعي در گذار از نقد ادبي سنتي به نوين در ادبيات كردي در اواسط و اواخر سده بيستم

نقد ادبي به معني امروزي آن دانش و شاخه‌اي نويني در ادبيات است كه از بارقه هاي آن تا رسيدن به مرحله‌ي شكوفايي و نقد بر پايه‌ي مباني نظري، مسيري طولاني را طي كرده، و عوامل مختلفي در رسيدن به مرحله كنوني آن دخيل بوده‌اند. نقد ادبي از آبشخورهاي آن كه بيشتر نقد ضمن شعر و ناظر بر تحسين و تفاخر بوده تا دوره‌ي رونق، عوامل جانبي زيادي در رونق آن ايفاي نقش كرده‌اند كه ناديده گرفتن آنها سبب مي‌شود سيماي كلي جريان نقد درست ترسيم نشود. اين عوامل عبارتند از: نقش مجلات و روزنامه ها، انتشارات و چاپخانه‌ها، نو شدن جريان شعر، توسعه گفتمان آكادميك و گسترش انجمن‌هاي علمي، شاعران منتقد و نهضت‌هاي ادبي كه هر كدام در ترسيم سيماي كلي نقد نقش مهمي داشته‌اند. اين پژوهش با تحقيق در انواع آثار ادبي و در نظر گرفتن نقش هر كدام از جريان‌هاي فرهنگي و اجتماعي، عوامل تأثيرگذار در پيشرفت نقد ادبي را مشخص كرده است. در نتيجه‌ي تأثير اين عوامل راه ورود مباحث و نقدهاي نو و مباني نظري به نقد ادبي در ادبيات كُردي باز شد. مقاله‌ي‌ حاضر بر آن است مهمترين عوامل فرهنگي و اجتماعي در ظهور نقد ادبي نوين به زبان كُردي (ميانه) در دو مقطع تاريخي اواسط و اواخر سده‌ي بيست را مورد بررسي قرار دهد.