شناسايي و تحليل پيشران هاي كليدي موثر بر شكوفايي شهر يزد با رويكرد آينده پژوهي

مقدمه: امروزه با توجه به رشد فزايندۀ شهرنشيني، به ويژه در كشورهاي در حال توسعه، ابتكار شكوفايي شهري يكي از مسائل كليدي توسعه انساني پيش روي جهان است. شكوفايي، مفهومي گسترده است كه در ارتباط با توسعه متعادل و هماهنگ در محيطي همراه با انصاف و عدالت مطرح مي شود.داده و روش: اين پژوهش از نظر هدف، كاربردي – توسعه اي  و از نظر ماهيت و روش تحليلي – اكتشافي است. داده ها و اطلاعات مورد نياز در اين پژوهش، در بخش نظري با استفاده از روش كتابخانه اي و در بخش ميداني با استفاده از (پرسشنامه) مبتني برتكنيك دلفي جمع آوري شده است. جامعه آماري ما در اين پژوهش متخصصان و خبرگان شهر يزد بوده است كه با استفاده از روش نمونه گيري غير احتمالي هدفمند تعداد 30 نفر به عنوان نمونه از جامعه آماري انتخاب شدند. سپس 43 متغير اوليه به روش دلفي با استفاده از پرسشنامه توسط كارشناسان شناسايي شد. درمرحله بعد ماتريس تأثيرات متقاطع براي سنجش ميزان تأثيرگذاري متغيرها بريكديگر طراحي شده و در اختيار خبرگان قرار گرفت. نتايج با بهره گيري از تكنيك تحليل ساختاري و نرم افزار MICMAC مورد بررسي قرارگرفت كه در نهايت ازمجموع 43 متغير اوليه تأثيرگذار بر شكوفايي شهري يزد، تعداد10 عامل به عنوان پيشران هاي كليدي شناسايي شدند.يافته‌ها: نشان مي دهد كه بيشترين تأثير گذاري در بين ابعاد پنج گانه به ترتيب مربوط به 1- برابري و شمول با93.28 درصد 2- كيفيت زندگي 21.23 درصد 3- بهره وري 71 /18درصد است. همچنين بيشترين تأثيرپذيري در بين ابعاد پنج گانه به ترتيب مربوط به 1- برابري و شمول با29.24درصد 2-كيفيت زندگي 23.58 درصد 3- بهره وري 17.40 درصد مي باشد.نتيجه‌گيري: نشان دهنده آن است كه در بين پيشران هاي كليدي مؤثر بر آينده شكوفايي شهر يزد متغيرهاي، مساحت بافت فرسوده (372)، دسترسي به منابع آب (372)، بيكاري جوانان (352)، نرخ فقر (348)، مشاركت مردم در حكومت (338)، ميانگين درآمد(331)، درصد خانوارهاي حاشيه نشين (331)، درصد اشتغال زنان (321)، نسبت اشتغال به جمعيت (310) و نرخ پس انداز (307) بيشترين اثرگذاري را دارا بوده اند. همچنين نتايج حاكي از آن است كه سيستم شكوفايي شهري در شهر يزد، وضعيت ناپايداري دارد و كمبود متغيرهاي اثر گذار پايداري سيستم را تهديد مي كند.