• شماره ركورد
    1380257
  • عنوان مقاله

    پايش تغييرات مكاني و زماني كيفيت آب رودخانه هراز: مطالعه تطبيقي شاخص IRWQIsc و NSFWQI

  • پديد آورندگان

    رباطي ، رها دانشگاه شهيد بهشتي - دانشكده عمران، آب و محيط‌زيست - گروه مهندسي عمران , اسماعيلي ، فاطمه دانشگاه شهيد بهشتي - دانشكده عمران، آب و محيط‌زيست - گروه مهندسي عمران , خليلي ، رضا دانشگاه شهيد بهشتي - دانشكده عمران، آب و محيط‌زيست - گروه مهندسي محيط‌زيست , مريدي ، علي دانشگاه شهيد بهشتي - دانشكده عمران، آب و محيط‌زيست - گروه مهندسي محيط‌زيست

  • از صفحه
    147
  • تا صفحه
    157
  • كليدواژه
    رودخانه هراز، ارزيابي كيفي آب، آلودگي آب، IR-WQISC , NSF-WQI
  • چكيده فارسي
    سابقه و هدف : رودخانه هراز، به‌عنوان يكي از رودخانه‌هاي مهم ترين در شمال ايران مي‌باشد كه بستر حيات بسياري از موجودات آبزي و منبع تأمين آب بسياري از فعاليت‌هاي تجاري و صنعتي پويا در حاشيه‌ي خود هست . در اين مطالعه به كمك شاخص‌هاي كيفيت آب سطحي ايران (IR-WQIsc) و شاخص كيفيت بنياد ملي بهداشت (NSF-WQI) به ارزيابي كيفي آب رودخانه هراز پرداخته شد .مواد و روش‌ها :نمونه‌برداري از آب رودخانه هراز، از عمق 30 سانتيمتر و در بخش مياني مقطع رودخانه در طول يك سال (1400-1399) به‌صورت ماهانه در ساعات ابتدايي روز انجام شد و پارامترهايي مانند دماي آب، pH، (DO)، رسانايي الكتريكي (EC)، (TDS)، كدورت، (N-NH+4)، (N-NO3)، (PO4)، (BOD5)، (TSS) اندازه‌گيري و مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفت .يافته‌ها : بر اساس نتايج شاخص IR-WQISC كيفيت آب رودخانه هراز در فصل بهار از بالادست به پايين‌دست از كيفيت نسبتاً خوب به كيفيت نسبتاً بد مي‌رسد و اين شرايط براي فصول پاييز و زمستان نيز تكرار مي‌شود با اين تفاوت كه بهترين كيفيت آب بالادست مربوط به فصل بهار و بهترين كيفيت آب پايين‌دست مربوط به زمستان بوده است. آب اين رودخانه در فصل تابستان از كيفيت پايين‌تري نسبت به ديگر فصول برخوردار بود . به‌طور متوسط كيفيت آب طبق شاخص IR-WQISC در فصول بهار و پاييز و زمستان از كيفيت «نسبتاً خوب» برخوردار است ولي در فصل تابستان كيفيت آب تا حد كيفيت «متوسط» پايين‌ مي‌آيد. بر اساس نتايج شاخص NSF-WQI كيفيت آب رودخانه در فصل بهار به‌طور متوسط بهترين كيفيت و در فصل تابستان پايين‌ترين كيفيت را دارد. در فصول پاييز و زمستان كيفيت آب شرايط مشابهي دارد و به‌طور ميانگين كيفيت آب در سطح «متوسط» قرار دارد. در يك مقايسه‌ي كلي بين تمام فصول سال، فصل تابستان در هر سه ايستگاه پايين‌ترين كيفيت آب را داشت .نتيجه‌گيري : با توجه به كيفيت تعيين‌شده طبق شاخص‌هاي كيفي آب در فصول مختلف، مي‌توان گفت كه در فصل تابستان با توجه به هجوم گردشگران به مناطق شمالي كشور و شرايط محيطي مثل افزايش دما آب نسبت به ساير فصول سال از كيفيت كمتري برخوردار است . همچنين به دليل افزايش تراكم جمعيت در مسير رودخانه از بالادست به پايين‌دست، كيفيت آب در منطقه بالادست بهتر از منطقه ميان دست و در منطقه ميان دست بهتر از منطقه پايين‌دست هست. درنهايت نتايج دو روش با يكديگر مقايسه شده و مشخص مي‌شود كه نتايج ازنظر كمي تا حدودي مشابهت دارند اما شاخص IR-WQISC طبقه‌بندي دقيق‌تري ارائه مي‌دهد .
  • عنوان نشريه
    پژوهش هاي حفاظت آب و خاك
  • عنوان نشريه
    پژوهش هاي حفاظت آب و خاك