بررسي پارامترهاي كيفي آب‌هاي زيرزميني با استفاده از روش‌هاي زمين آمار (مطالعه موردي: دشت مشهد)

مديريت بهينه منابع آبي و حفظ كيفيت آن، به وجود داده هايي در زمينه موقعيت، مقدار و پراكنش عوامل شيميايي آب در يك منطقه جغرافيايي معين نياز دارد. انتخاب و دقت روش هاي مناسب پهنه بندي و تهيه نقشه تغييرات ويژگي هاي كيفي آب هاي زيرزميني، به شرايط منطقه و وجود آمار و داده هاي كافي در آن بستگي دارد. هدف از اجراي اين پژوهش، تعيين مناسب ترين روش ميان يابي و تحليل مكاني مؤلفه هاي كيفي  كلر، هدايت الكتريكي، سولفات، غلظت املاح محلول، نسبت جذب سديم و سختي آب هاي زيرزميني دشت مشهد است. در اين مطالعه، ابتدا داده هاي كيفي 177 حلقه چاه با توجه به پراكنش و صحت آنها در دو سال متوالي (1393-1392) انتخاب شد، سپس كنترل و بازسازي داده ها صورت گرفت. آزمون كلوموگراف ـ اسميرنوف نشان داد كه داده ها نرمال نبود و در نتيجه براي نرمال سازي آنها، از داده ها لگاريتم گرفته شد. سپس با استفاده از نرم افزار GS+ ، بهترين مدل واريوگرام به ساختار فضايي داده ها برازش داده شد. ميزان دقت پارامتر هاي كيفي آب زيرزميني در سه روش كريجينگ، كوكريجينگ و عكس فاصله ارزيابي شد و نتايج حاصل از محاسبه ميزان دقت نشان داد كه روش كوكريجينگ، دقت بالاتر و ميزان خطاي كمتر دارد. ساختار مكاني ويژگي هاي مورد مطالعه از مدل نمايي و كروي، خطي با دامنه تأثير 96561 تا 17110000 متر و حدود آستانه 0.965 تا 5.65 تبعيت كرد و كلاس وابستگي مكاني در محدوده 0 تا 0.87 قرار گرفت. در نهايت، نقشه هاي پهنه بندي پارامتر هاي كيفي آب به وسيله نرم افزار GIS تهيه شد. تمركز جمعيت در نواحي جنوبي و بهره وري بيش از حد چاه ها و خشكسالي هاي اخير، سبب شد ميزان مؤلفه هاي كيفي در جنوب منطقه مورد مطالعه بيشترين مقدار را داشته باشد. با توجه به تشكيلات زمين شناسي و نوع سنگ ها در شمال غربي و جنوب شرقي، غلظت كلسيم، پتاسيم، سديم، كلر و درصد تبخير و تعرق و دما بيشتر مشهود است.