تحليل تغييرات محيط فرسايشي پلاياي جازموريان متأثر از اقليم ديرينه براساس آناليز كاني ‌شناسي و كربن آلي نهشته‌ ها

يكي از روش هاي مطالعه اقليم ديرينه بررسي رسوبات درياچه اي براي شناسايي شرايط محيطي دوره هاي اقليمي گذشته است. رسوبات درياچه اي از حمل مواد رسوبي بالادست حوضه آبريزتوسط رودخانه ها تشكيل شده است و مي تواند شرايط محيطي اطراف درياچه‌ها را نشان دهد. اين پژوهش با هدف بررسي تغييرات محيط فرسايشي پلاياي جازموريان با استناد به مطالعات ژئوشيميايي نهشته هاي زير سطحي براي شناخت محيط هاي ژئومورفيك و رسوبگذاري متاثر از اقليم ديرينه چاله جازموريان انجام شده است. پلاياي جازموريان واقع در حوضه آبريز جازموريان در جنوب شرق كشور در دو استان سيستان و بلوچستان و كرمان قرار دارد. روش اين پژوهش، ميداني، آزمايشگاهي و تحليلي است. داده هاي پژوهش عبارتند از داده هاي آماري، ميداني و آناليزهاي آزمايشگاهي است. ابتدا با توجه به مشاهدات ميداني و عبوراز عرض پلاياي جازموريان 4 محيط رسوبي و فرسايشي شامل پهنه رسي، پهنه كويري(شوره زار)، پهنه پف كرده و نمكي، پهنه خشك مركزي(درياچه فصلي) شناسايي شده است، سپس 2 مغزه رسوبي با عمق حدود 2 متر از حاشيه پلايا برداشت گرديده است. اين نمونه ها مورد آناليز كاني شناسي، آناليز( TC TOC TIC TS) قرار گرفته اند. نتايج آزمايشگاهي كاني شناسي مغزه شماره 1 در 13 سطح و مغزه شماره 2 در 6 سطح نشان از وجود مقادير مختلف كاني هاي آنورتيت، كلسيت، كوارتز، ژيپس، رس و هاليت در پلاياي جازموران است. هم چنين مقادير متفاوت كربن آلي و سولفور بيانگر نوسانات متفاوت آب و هوايي اين محيط ژئومورفيك در دوره هاي گذشته اقليمي است. نتايج بررسي ها نشان مي دهد اين نوسانات اقليمي دوره‌هاي مرطوب و خشكي را در حوضه ايجاد كرده بود و در نهايت با افزايش خشكي محيط مواجه شده كه منجر به ايجاد درياچه شور و كم عمق در ابتدا و نهايتا خشك شدن كامل درياچه و ايجاد پلايا در شرايط فعلي شده است.