اولويت بندي پهنه‌هاي ماسه‌اي دشت سرخس بر اساس جهت پيش روي و منابع تهديد شونده

شناخت و ارزيابي پهنه‌ هاي متاثر از فرسايش بادي، ابزار مهمي براي مديران و برنامه ريزان در راستاي توسعه پايدار در مناطق مختلف به شمار مي رود، لذا شناسايي عوامل موثر بر توسعه اين پهنه ها در هر منطقه از ضروريات طرح هاي مديريتي مي باشد. با توجه به شرايط اقليمي شهرستان سرخس، پارامترهايي مانند خشكسالي، طوفان هاي گرد و غبار از يك طرف، توسعه اراضي كشاورزي و تبديل مراتع به ديم زارهاي كم بازده از سوي ديگر سبب پيش روي و توسعه اين پهنه ها گرديده است، لذا هدف از اين پژوهش الويت بندي كانون هاي فرسايش بادي با توجه به جهت پيشروي پهنه هاي ماسه اي و منابع و مناطق استراتژيك تهديد شونده شهرستان شامل مناطق جمعيتي، تاسيسات ، مناطق توريستي، فرهنگي، اقتصادي، كشاورزي و راه هاي ارتباطي مي باشد. دوره مطالعاتي انتخاب شده در اين تحقيق از سال ميلادي 2000 تا 2015 مي ‌باشد كه بررسي ها بصورت دوره هاي 5 ساله، 2000، 2005، 2010 و 2015 انجام گرفت. نقشه كاربري اراضي به منظور جداسازي پهنه هاي ماسه اي و تعيين جهت پيشروي آنها با استفاده از تكنيك ‌هاي طبقه‌ بندي نظارت شده، تهيه گرديد. اين تكنيك ها شامل روش هاي پيكسل پايه، شيءگرا و درخت تصميم گيري مي باشد. به منظور صحت سنجي نتايج علاوه بر استفاده از پارامترهاي دقت كل، ضريب كاپا، ماتريس خطا، دقت توليد كننده و استفاده كننده، از دو پارامتر مغايرت كمي و مغايرت تخصيصي نيز استفاده گرديد. نتايج نشان داد كه با توجه به پهنه هاي فرسايش بادي سال 2015، مجموعا 24 كيلومتر از راه آهن سرخس مشهد، 295 كيلومتر از راه هاي مواصلاتي، تعداد 25 روستا، 4801 هكتار جنگل دست كاشت منطقه و مناطق مهمي از جمله فرودگاه الماس، پالايشگاه خانگيران و منطقه ويژه سرخس در اين پهنه‌ ها واقع شده اند، همچنين كانون فرسايش بادي صمد آباد، گنبدلي آبمال تا صمدآباد، يازتپه خانگيران، گنبدلي آبمال و صمد آباد به ترتيب بايستي در اولويت برنامه ريزي مديريتي جهت جلوگيري از پيش روي پهنه‌ هاي ماسه ‌اي قرار گيرند.