تهيه نقشه حساسيت اراضي استان ايلام به توليد گرد و غبار با استفاده از مدل‌هاي داده كاوي

پديده گرد و غبار يكي از مهمترين معضلات زيست محيطي در نواحي خشك و نيمه خشك جهان است كه آثار زيان باري بر سلامت انسان و محيط زيست دارد. هدف از پژوهش حاضر شناسايي كانونهاي برداشت گرد و غبار و پهنه بندي خطر آن با استفاده از مدلهاي جنگل تصادفي (RF)و رگرسيون تطبيقي چندمتغيره اسپيلاين (MARS) در استان ايلام مي باشد. بدين منظور 38 كانون برداشت گرد و غبار در منطقه مورد مطالعه با استفاده از شاخص هاي سنجش از دوري شناسايي شد. از مجموع كانون هاي شناسايي شده، 70 درصد (27 كانون برداشت گرد غبار) جهت مدل سازي و 30 درصد (11 كانون برداشت گرد و غبار) جهت ارزيابي استفاده شد. سپس 7 عامل شامل خاك، ليتولوژي، شيب، شاخص پوشش گياهي نرمال شده (NDVI) ، فاصله از رودخانه، واحدهاي اقليمي و كاربري اراضي  به عنوان متغير مستقل و مؤثر بر كانون برداشت گرد و غبار تهيه شد. سپس با استفاده از مدل هاي RF و MARS نقشه هاي پهنه بندي خطر گرد و غبار تهيه گرديد. نتايج هر دو مدل حاكي از آن است كه كاربري اراضي بيشترين تأثير را در ايجاد كانون هاي برداشت گرد و غبار داشته اند. همچنين نتايج نشان داد كه كاربري مراتع فقير بيشترين كانون برداشت گرد و غبار را دارا مي باشد.  نتايج بيان كننده آن است 16.6 درصد از مساحت استان ايلام در منطقه با حساسيت كم، 42.3 درصد در منطقه با حساسيت متوسط، 23 درصد در منطقه با حساسيت زياد و 18.1 درصد در منطقه با حساسيت خيلي زياد قرار دارد. ارزيابي مدل ها با استفاده از منحني ROC نشان داد كه در رابطه با ميزان نرخ موفقيت، مدل هاي RF و MARS به ترتيب داراي دقت 0.91 و 0.86 مي باشند. هر 2 مدل همبستگي بالايي بين نقشه هاي حساسيت و پراكنش كانون هاي گرد و غبار را نشان مي دهند. اما بطور كلي مدل RF دقت بالاتري نسبت به مدل MARS دارد.